EUR/USD GRAFİĞİ

DA KONG 50 YAŞINDA

Kuruluşunun 50. yılını TÜYAP’ta düzenlenen 23. Uluslararası Örgü, Nakış, Çorap Makineleri, Yan Sanayi ve Kimyasalları Fuarı’nda kutlayan Da Kong Genel Müdürü Charles Chao, faaliyetleri ve Türk çorap sanayi hakkında bilgi verdi.

- Sayın Charles Chao, Da Kong hakkında bilgi alabilir miyiz?

Da Kong şirketi 1956 yılında kuruldu. Kurulduğu yıllarda elle çalıştırılan çorap makinaları üretimi yapılıyordu. Bu dönemi takiben değişik makinalar (yuvarlak örme makinası, kroşe makinaları) yaptık. Ancak en son çorap makinasında karar kıldık. 1956'dan sonra çorap makinaları mekanik olarak da yapılıyordu onun yanında diğer ürünler de deneniyordu. Esas teknolojideki gelişim ise 1994 yılına rastlıyor. O yılda yarı mekanik, yarı bilgisayarlı makinalarla esas diğer ürünler bırakılarak çorap makina işine girdik. Daha sonra denim işine girdik. Çorap makinasının yanında ayrıca 1982 yılında kurulan ve halen faaliyette olan bir de denim kumaşı yapan fabrikamız var. 3 yıl önce babamın vefatı üzerine şirketteki genel müdürlük görevini devraldım. O yıl 900 olan yıllık makine üretim sayısı şu anda yıllık 2500'e ulaşmış durumda. Önümüzdeki birkaç yılda yapılacak yeni fabrika yatırımıyla şu andaki mevcut kapasitenin iki katına çıkmayı planlıyoruz. Yıllık 5 bin sayıya ulaşılacak.

- Çorap makinası ve denim kumaş’ın dışında başka alanda da yatırım yapmayı düşünüyor musunuz?

Şu an için çorap makinası ve denimin dışında başka bir planımız yok. Kendi alanımız olan çorap makinasında yoğunlaşacağız. Bunun yanı sıra denim de azalarak devam edecek.

- Pazarlarınız hakkında bilgi alabilir miyiz?

Satışların yüzde 80'i Asya bölgesine yapılıyor. Geçmişte Çin'e yapılan satışlar toplamın yüzde 80'i iken son yıllarda bu oran yüzde 50'ye düştü.

Bu düşüş, Çin'e yapılan satışların azalmasından değil, çevredeki diğer ülkelere yapılan satışların artmasından kaynaklanıyor. Bu aslında bizim de istediğimiz bir sonuç. Tüm yumurtaları bir sepete koymak yerine riski dağıtmak her zaman avantajlıdır ve dünya çapında global oyuncu olmanın bir adımıdır.

Çorap alanında büyük potansiyele sahip olan Türkiye, global stratejinin bir parçası olarak bizim için çok önemli bir yere sahip. Şu anda satışların yüzde 10'u Türkiye'ye yapılıyor. Ayrıca Türkiye'deki potansiyelin büyüklüğü nedeniyle dünyada ilk defa kendi ofisimizi Türkiye'de açtık. 1994 yılından beri Türkiye ile mümessil aracılığıyla çalışıyorduk. Mümessillikle yüzde 2 olan pazar payını kendi ofisimizle birlikte yüzde 17'ye çıkardık.

- Türkiye dışındaki pazar hakkında bilgi alabilir miyiz?

 Türkiye'nin dışındaki potansiyel pazarlar, Hindistan, Pakistan ve Meksika olarak sıralanıyor. Ayrıca, Asya'daki esas pazarlar ise Endonezya ve Tayland. Tayland ve Endonezya'da binin üzerinde makinaya sahip çorap firmaları mevcuttur. Endonezya'daki sadece tek bir müşteri binin üzerinde makina alıyor.

- Dakong bu yıl 50. kuruluş yılını kutluyor. Kutlama çalışmalarınız hakkında bilgi alabilir miyiz?

50. yaş günümüzü kutlamak amacıyla Türkiye’ye ve bu fuara geldim. Tüm müşterilerimizi bir araya getirip, kaynaşmayı sağlamak için yemek düzenledik. Ayrıca 50. yılı kutlamak ve Türkiye'de çorap endüstrisine katkıda bulunabilmek amacıyla Çorap Teknik Lisesi'ne makina bağışladık.

Ayrıca bir şirketin 50 yıl ayakta kalabilmesi yüz şirkette 2 şirkete nasip olmaktadır. Bunu ise hedeflerimizde sabit kalarak en iyi ürünü en iyi fiyatla ve servisle verip, sürekli yeni ürünler geliştirmemize bağlıyorum.

- Türkiye pazarı ve Türk çorap sektörü hakkında neler düşünüyorsunuz?
Türkiye piyasasında 1994 yılından beri bulunuyoruz. Mümessillik bazında yapılan çalışmalarda istenilen sonucu alamadık ve iki yıl önce kendi ofisimizi kurduk. Kendi ofisimizden önce % 2 olan pazar payı, başarılı çalışmalar neticesinde % 17'ye ulaştı. Bizim kendi ofisimizi açmamız dolayısıyla, markamıza olan güven daha da arttı. Müşteri isteklerine daha kısa zamanda cevap verebiliyoruz ve onların sorunlarını en kısa sürede çözebiliyoruz. Müşterilerinize daha iyi hizmet ve yakınlaştığınız zaman, size ve markanıza olan güvenleri daha da artıyor. Türk çorap endüstrisinin Avrupa'ya yakınlığı, ülkenin bu pazarda devamının en önemli etkenlerden biri. İkincisi çorap şirketlerinde ikinci nesile geçiş olması gençlerin daha aktif ve yönetim tarzları da olumlu etki yapacaktır. Ayrıca Türkiye'de mevcut makine potansiyelini de eklemek lazım. Türkiye pazarına geç girmiş olmamız bizim zayıf noktamızı oluşturmakta. Bunun farkındayız. Çorap üretimi insana dayalı bir üretim alanı değil makine ile yapılıyor ve bu yatırım da ucuz bir yatırım değil. Mevcut yatırımı olmayan ülkelerin çorap sektörüne girmeleri zorlaşıyor. 

- Ürünlerinizin gelişimi ve diğer ürünlerle karşılaştırdığınız zaman avantajları nelerdir?
Bizim şu anda en büyük rakibimiz İtalyan çorap makineleridir. Onlar bilgisayarlı makineleri bizden daha önce piyasaya verdi. Bu makineler Asyalılar tarafından satın alındı ve peşine biz de bu tür makineleri geliştirdik. Üretmiş olduğumuz bilgisayarlı makineler Asya'da satışa çıktı ve çok ilgi gördü. Son yıllarda gerek Türkiye, gerekse dünya pazarlarındaki satış başarılarımızı göz önünde bulundurursak, kalite ve fiyat yönünden ürünlerimizin Avrupa makinelerden daha avantajlı olduğunu söyleyebiliriz. Bunu Asya ülkelerinde gelişen bilgisayar teknolojilerine yada diğer teknoloji ürünlerinin daha kolay kabul edilebilir olmasına bağlıyoruz. Bilgisayar teknolojisinin Tayvan'da üst düzeyde gelişmiş olması insanların bakış açılarını da değiştirdi. Eskiden Avrupa ve Amerika ürünlerin kaliteli olduğu yönündeki imaj, gelişen teknoloji ile birlikte bu düşünce, yerini artık Asya'daki teknolojiler de iyidir şeklinde değişiyor. Bu imajın değişmesiyle birlikte Asya menşeili ürünlerin  Türkiye'ye girmesi de kolay olmaya başladı. Bunun yanında maliyet olarak Avrupalı ürünlerle, bizim ürünlerimizi kıyasladığımız zaman, ürünlerimizin daha ekonomik olduğu dikkat çekiyor. Makinelerimiz teknolojik anlamda İtalyan makinelerin ağırlığında kalmamakla birlikte aynı zamanda Türkiye'de kendi ofisimizde yedek parça ve servis hizmetlerini vermekteyiz. Müşterilerin kafasındaki Asya uzaktır düşüncesini buraya kurduğumuz ofisle yakınlaştırdık. Müşterinin ayağına hizmeti getirerek bu konsepti bu düşünceyi yıkıyoruz. Bu da ekstra bir avantaj sağlıyor.

- Dünya çorap sanayindeki gelişmeler ve bundan sonraki hedefleriniz hakkında neler söylemek istersiniz?
3 yıl önce işin başına geçtiğim zaman, 900 adet olan yıllık üretimimiz şu anda 2500 adete çıkmış durumda. O dönemde ürünlerimizin % 80'i Çin'e satılırken şimdi % 50' ye düşmesine rağmen, pazar anlamında daha çok ülkelere ürünlerimizi satmaya başladık. Türkiye pazarında da toplam satışların %10'u oranında bir satış yapılıyor. Son iki yılda Türkiye'ye her yıl üretimin % 10'una tekabül eden 250 makine sattık. Bu bir anlamda Türkiye'nin dünya çapında olan % 10'luk oranını temsil ediyor. Biz dünya çorap makina üretiminde yaklaşık %20-25 arası bir paya ulaştık. Da Kong'un bu başarısı şaşırtıcı bir durum değil. Şu an çorap endüstrisinde olan yavaşlamanın kısa süreli olduğunu düşünüyorum. Bu sorunun da Amerika'nın Çin çoraplarına kota uygulayıp Avrupa'nın Çin çoraplarına kota uygulamaması ile oluşan bir dengesizlikten kaynaklandığını söyleyebilirim. Ancak önümüzdeki dönemde Çin'in para biriminin yıllık % 10 oranında değerleneceğini düşünüyor. Kesinlikle bu ortamın geçici olduğuna inanıyorum. Bizim Türkiye'ye olan güvenimiz tam. Bu güvenimizi de okula yapmış olduğumuz bir makine hediyesiyle göstermekteyiz. Bu piyasada hep var olacağız ve en iyi şekilde hizmet edeceğiz. Düşen pazarda, kendini çıkışa hazırlayan üreticiler her zaman daha başarılı olacaktır. Yavaşlayan pazarda da gelecek için kendini hazırlayan ona yatırım yapan bu tür yöneticiler sonra tekrar piyasa düzeldiğinde öne geçecektir. Şans bu grup insanlara güleceği için biz bu hazırlıklarımızı ona göre yapıyoruz. Şans bu dönemde daha çok çalışana gülecektir. Çalışmamız var bunlardan bir tanesi şu anda mevcut ürünlerimizde çeşitliliğe gidiyoruz. Yeni ürünler devreye girecek. Tayvan’daki Fabrika kapasitemizi yıllık 2500'den 5000'e çıkaracak aynı bünyede ikinci bir binanın yapım aşamasındayız.  Bu şekilde kapasitenin 5000 çıkarılması planlanıyor. Global satış için global satış ağı kurma hazırlıklarındayız.

- Türk üreticileri hakkında ne düşünüyorsunuz?

Türk insanı heyecanlı bir yapıya sahip, işine çok düşkün, teknolojiyi yakından takip ediyor, teknolojik gelişmelere açık ve öğrenmeye açık bir yapısı var.

Türkiye'nin başarılı olacağını görmemde bu özelliklerin çok fazla etkisi oldu.

Da Kong’un dünyadaki, özellikle Asya ülkelerindeki gücü Türkiye'ye yeterince yansımamıştı. Kendi ofisimizi açarak Türkiye'de bu gücü yansıtma olanağı bulduk. Yeni yatırımlarla yapılacak büyüme muhtemelen Türkiye'ye daha kolay yansıyacak.