EUR/USD GRAFİĞİ

 Çorap Sanayicileri Derneği Yayını

Yıl 6   Sayı 17    Haziran - Temmuz 2006  

AVRUPA PAZARINDA TALEP NEDEN ERKENDEN KESİLDİ ?           NE ZAMAN GERİ DÖNER ?

Mithat ARACI

Geçen yılın Ekim ayında başlayan Avrupa kaynaklı çorap talebi yerini Şubat ayı sonu ile birlikte beklenti dışı ani bir azalışa bırakmış gibi görünüyor. Bir süre bu beklenmedik azalışın nedenini araştırarak sorunun kaynağını bulmaya çalıştım. Karşımıza çıkan problemin ve aynı şekilde Avrupa pazarından talebi geri getirecek çözümün bu yazıda ayrıntılarını vereceğim Çin ile Amerika arasında imzalanan 2006-2008 yıllarını kapsayan kota anlaşmasında yattığını tahmin etmekteyim. Yazımda bunun yanında Avrupa çorap pazarında 2005 yılıyla başlayan kota sonrası dönemde süregelen gelişmeleri EUROSTAT’da yayınlanan son rakamlarla analiz edeceğim.  

2004-2005 dönemi ve sonrasında pamuklu soket çorap pazar payları nasıl değişiyor ?

Çin, 2005 yılının başında kotaların kalkmasını takiben, grafik-1’de göreceğiniz pazar payında %3’ den %25’e ciddi bir artış gerçekleştirmiş. Çin bu büyümesini, Avrupa ülkelerinin pazar payını %33’den % 22’ye, geri kalan diğer tüm ülkelerin pazar paylarını ise % 31’den %19’a düşürerek gerçekleştiriyor. Aynı süreçte Türkiye’nin pazar payı neredeyse aynı kalıyor. Kısaca Çin Avrupa soket çorap pazarını gittikçe daha fazla oranda Türkiye ile birlikte paylaşırken, bu ikilinin rekabet gücüne dayanamayan diğer ülkeler gittikçe güç kaybetmekteler.

Bu aşamada Avrupa’da da Amerika’da olduğu gibi çorapa kota konulsaydı acaba Türkiye pazar payını arttırırmıydı sorusuna cevap vermek çok güç. Muhtemelen bu durumda Türkiye, Çin’in zorlaması olmadan fiyat kırmaya yeltenmeyecek ve dolayısıyla tek başına diğer ülkelerden pazar payı kapmakta zorlanacaktı. Çin’in zorlu rekabeti altında pazar payımızı koruyoruz ancak bu kar marjlarımızın düşmesiyle mümkün olabiliyor. 

Kotalar sonrası tüm kategorilerde neler oluyor ?

Avrupa çorap pazarı, kota sonrası düşen fiyatlar ve özellikle Çin’den gelen ucuz fiyatlı ürünlerin tüketicileri eskiye göre daha çok çorap tüketmeye yöneltmesi nedeniyle, %8 büyümüştür.  Bu büyüme ithal ürünlerde %20’ye ulaşırken Çin hariç tutulduğunda pazar %6 düşmüştür. Türkiye’nin Çin hariç tutulduğunda daralan bu pazarda %5’lik büyüme göstermesi bence bir başarıdır. Bu arada Avrupa ülkelerinin satışları %7 düşme göstermiştir. Ucuz fiyatlı Çin çoraplarını küçük Avrupa ülkeleri direkt olarak kendi iç ihtiyaçları için satın almakta dolayısıyla geleneksel olarak alım satımla uğraşan büyük Avrupa ülkelerinin satış paylarında muhtemelen bu nedenle azalma görülmektedir.

Fiyatlar toplam pazarda %4 düşerken, Çin hariç tutulduğunda ise %4.5 artmıştır. Avrupa’nın ithalat fiyatlarının %9.2 azaldığı, iç ticaretteki fiyatların ise %6.4 arttığı görülmektedir. Çin hariç hem genel hemde iç ticaret fiyatlarının artış göstermesi, ucuz ürünlerin çin tarafından direkt olarak nihai tüketici ülkelere satılmakta olması nedeniyle olabilir. Avrupa’daki alım satım yapan ülkelerin nihai tüketici ülkelere az sayıda ancak daha kaliteli ve pahalı çoraplar satıyor olması da Avrupa’nın iç ticaretinde ortalama fiyatları yükseltmiş olablir.  

Fiyat ve büyüme trendleri ne yönde ilerliyor ?

Grafik-2’de Avrupa’ya çorap ihraç eden ülkelerdeki fiyat değişimlerinin çift bazında büyüme oranlarıyla ilişkisini görmekteyiz. Bu grafiğe baktığımızda Çin, 2004 yılından 2005 yılına fiyatını %9 azaltırken satışını %317 arttırmayı başarmıştır. Türkiye aynı şekilde fiyatını %3 düşürürken satışını da %5 arttırmıştır. Bu kapsamda en büyük kayıp Güney Kore’de görülmekte miktar bazında Kore’nin satışları %64 azalırken fiyatı ise %23 artmıştır. Daha önceki yazılarımda belirttiğim gibi Güney Kore, kota öncesi dönemde üretiminin büyük bir kısmını muhtemelen Çin’e kaydırmıştı ve Avrupa’da Çin’e o dönemde uygulanan kota nedeniyle bu çorapları Güney Kore menşeyli olarak Avrupa’ya ihraç etmekteydi.  Kotalar açılır açılmaz bu miktar Çin istatistiklerinde görülmeye başladı. Yoksa bu büyük ölçüde aniden Şubat 2006 tarihinde başlayan Kre’nin ciddi pazar payı kaybını başka bir şekilde izah etmek çok güç. Sonuç olarak Güney Kore’nin sattığı eskisine göre çok daha az sayıda ancak muhtemelen daha kaliteli ve pahalı ürünler onların ortalama fiyatlarında yükseltmiş gibi görünüyor. Genel trendlere baktığımızda ise satış fiyatlarını azaltabilen ülkeler satışlarını da arttırmıştır diyebiliriz.

25 Avrupa ülkesi pazarında dahili ticaret yapanların büyüme oranları ve fiyat değişimleri arasındaki ilişkiyi ise grafik-3’de bulabilirsiniz. Bu grafiğe genel bir bakış attığımızda daha uygun fiyatlı üreticilere ağırlık vermeye başlayan ve bu yüzden fiyatlarını düşürebilen ülkelerin, satışlarında da ciddi artışlar görülürken, fiyatlarında artışa giden ülkelerin satışlarında ise ciddi düşüşler görülmektedir. Bu ülkeler arasında kota sonrası dönemde Çin’e yönelen ülkelerden satış hacmi diğerlerine göre büyük olan Belçika, Hollanda, Almanya şimdilik kazançlı çıkmış görünüyor. Ancak fiyatlarının düşmesi kalitede de düşmeye yol açmışşa uzun vadede ucuza yönelen bu ülkelerin satışlarındaki artış trendinin tersine dönmesi olasıdır. Bu konuda uzun yılar kaliteli çorap tüketmeye alışmış Avrupa’lı nihai tüketicinin kararını bekleyip göreceğiz.

Çin’in kota sonrası aylık satış trendleri

Grafik-4’de Çin’in kota sonrası dönemdeki aylık satış detaylarını görmekteyiz. Ocak 2005’de aylık 7 milyon çift satış yapan Çin, 2005 içinde aylık en yüksek satışına 61 milyon çift ile Haziran 2005’de ulaşmış, ancak ortalama satış performansı aylık 45 milyon çift olarak gerçekleşmiştir.  Çin’in Haziran 2005’de en yüksek satış performansını yakalamasını önceki yazılarımda açıklama getirmeye çalışmıştım. Buna göre Mayıs 2005 ortasında Çin’in Amerika kotasının dolmasıyla Amerikan gümrüklerinde kalan veya kalacağını tahmin ettikleri çorapları Avrupa’ya kanalize ettiklerinini tahmin ediyordum. Avrupa’daki son trendlere baktığımızda ise Çin’in kota sonrası dönemde aniden arttırdığı büyüme trendini daha sonra aynı hızda devam ettiremediğini söyleyebiliriz. Avrupa pazarında şatışlarını yıl başında ciddi oranda fiyat kırarak arttıran Çin yılın ikinci yarısında satışlarında miktar bazında gelen duraklamayla birlikte grafik-4’de görüleceği fiyat arttırmaya başlamıştır. Bu trend devam ederse Avrupa’da Türkiye ile Çin ile arasındaki fiyat farkı 2006 yılında muhtemelen daha da daralabilecektir. 

Çin 2005 yılında büyürken kimler daraldı ?

Çin, tablo-2’de görüleceği gibi Avrupa pazarında kota sonrası dönemde 603 milyon çoraplık bir büyüme gerçekleştirmiştir.  Bu büyümenin 338 milyon çifti düşen fiyatlar nedeniyle büyüyen çorap pazarından kaynaklanmaktadır. Yani Çin pazarı büyüterek büyüyen pazarı ele geçirmiştir.  Bunun yanında Çin karşısında 146 milyon çiftlik düşüşle Güney Kore en büyük kaybı yaşamıştır.  İtalya, Çekoslavakya, Portekiz’de ayrıca ciddi kayıplar yaşamışlardır. Bu süreçte Türkiye 50 milyon çiftlik bir büyüme gerçekleştirmiş ve Çin’den etkilenmemiştir.  Ancak Türkiye’nin %5’lik büyüme oranı pazarın %8’lik büyüme oranın altında kaldığından çok küçük bir Pazar payı kaybı yaşadığı söylenebilir.

Türkiye satış trendlerine bir bakış

Türkiye’nin Avrupa’ya çift bazında ihracatı, grafik-5’de görüldüğü gibi, dönem dönem fiyata ve Çin’in ihracat trendlerine bağlı olarak geçmişte görmediğimiz ölçüde dalgalanmaya başlamıştır. Örneğin geçen Haziran ayında Çin Avrupa’da aylık bazda en yüksek rakama çıkarken, Türkiye aynı ayda en düşük rakamlarından birini görmüştür. Ocak 2005 tarihinde kotaların açılacağı korkusuyla genel ortalamamızn altında başlayan 2005 yılı fiyatlarımız, yıl içinde Çin korkusunun azalmasıyla birlikte artışa geçmiştir. Ekim ayında en yüksek seviyesine ulaşan fiyatlarımız o tarihten itibaren mevsimselliğin de ötesinde bir düşüşle Şubat 2006’da 0.46 avro’ya düşmüştür. Bu düşüşün nedeni, yazımın ilerleyen bölümlerinde anlatacağım yüksek Amerika kota fiyatları nedeniyle Çin üreticilerinin 2006 başından itibaren Amerika pazarında satışlarının ciddi ölçüde azalmasıdır. Bu nedenle Çin’li ihracatçılar beklenden erken tarihte Avrupa piyasalarında fiyat kırarak satışlarını arttırmak istemiş olabilir.  

Genel trendlere baktığımızda fiyatlarımız, Çin’in Avrupa’da bizim ile rekabeti arttırdığı dönemlerde düşerken, Çin çorapçılarının Amerikan pazarına yöneldiği dönemlerde ise artmaktadır. Türkiye özet olarak Avrupa’da 2005 yılında Çin kadar hızlı büyüme gösterememiş olsa da en azından %5’lik büyümesiyle kota sonrasındaki ilk yılı küçülmeden atlatmıştır.

Yüksek Amerikan kota fiyatları Çin’in Amerika satışlarını baltaladı ve bizi Avrupa pazarında erken rekabete zorladı

Avrupa piyasasında Şubat ayından itibaren bu kadar erken başlamasını beklemediğimiz bir durgunluk yaşamaktayız. Avrupa’da Çin’in artan rekabetini, bir önceki yazımda tahmin ettiğim gibi, Çin’in Amerika tarafından 2006 yılı için verilen 64 milyon düzinelik çorap kotasının bitebileceği Haziran-Temmuz 2006 sonrasında beklemekteydim. Buna neden olarak ise Çin çorapçıların satışlarını öncelikle Amerika pazarında yapmayı tercih etmelerini, Amerikan kotaları tükendiğinde ise bizim hakim konumda olduğumuz Avrupa pazarımıza fiyat kırarak girmeye çalışmaları olarak vermiştim.

Çin, bu yıl başında yeni bir uygulamaya geçerek 2006 yılı kotalarının %70’ini ihracatçılara geçmiş performanslarına göre dağıtırken kotaların %30’unu ise ilki Aralık 2005 sonunda ve ikincisi de Nisan 2006 başında olmak üzere açık artırmayla satmıştır.  Bu uygulamayla grafik-6’da detayını göreceğiniz kota fiyatları Aralık sonunda yapılan açık arttımada düzinesi 1.8 USD’ına fırlamıştır. Direk olarak dağıtılmış veya açık arttırmadan alınmış olmasına bakılmaksızın maliyetler üzerine eklenen bu meblağ Çin’in çorap satışlarını Amerika pazarında daha yılın başından itibaren ciddi ölçüde azaltmıştır. Normalde bir düzinesi 3.5 USD’ına satılan çorap fiyatı üzerine 1.8 USD kota fiyatı eklendiğinde Çin çoraplarının bir düzinesi Amerika pazarında 5 USD üzerine fırlamış doğal olarak ucuz çorap satan çorapçıların yolu Amerika’da tıkanmıştır. Grafik-6’daki rakamlara baktığımızda Nisan sonuna kadar Amerika’nın 2006 yılı için Çin’e verdiği 64 milyon düzine kotanın ancak %20’sinin kullanılmış olduğunu şaşırarak görmekteyiz.  Benim beklentim aynı dönemde kotaların en az %60’ının kullanılacağı yönündeydi.

Başlangıçta 1.8 USD’dan açılan çorap kotasının fiyatı ikinci piyasada önce 1.5 sonra 1.3 USD’na enson Mayıs 17’de 1.0 ve Mayıs 18 tarihinde ise 0.9 USD’na hızlı bir şekilde düşmüştür. Çin yetkilileri 2006 yılı sonunda bu kotaların %20’sinin kullanılmadan kalabileceğini resmen açıkladıktan sonra bu düşüş daha hızlı bir hal almıştır. Kullanılmadan kalabilecek kotaların fiyatının önümüzdeki dönemde daha da düşeceğini tahmin ediyorum.  Kota fiyatları düştükçe Amerika’ya Çin çorap satışları tahminen artacak, Avrupa’da bizim üzerimizde yaptıkları satış ve fiyat baskısı da o oranda azalabilecektir. Umarım kota fiyatlarının ikinci piyasadaki düşüşü kısa sürede gerçekleşir de iyi bir sezon geçiririz.

Bunun yanında en son okuduğum Çin kaynaklı haberde, Çin’li yetkililer bu kota dağıtma metodunun Çin’li ihracatçılardan gelen yoğun şikayetlere rağmen değiştirilmeyeceğini beyan etmişlerdir. Çin’li yetkililer herhalde, ihracatçıları, kota fiyatlarını yüksek tutarak, fiyatı yüksek olan kaliteli ürünlerin ihracatına doğru yöneltmeye çalışmaktadırlar. Umarım Çin herşeye rağmen 2007 ve 2008 yıllarında kota dağıtımında, bu yıl uyguladığı sistemi değiştirir de Avrupa satışlarımızda Çin’den kaynaklanan önceden tahmin edilemeyen düşüşlerle önümüzdeki iki yılda tekrar  karşılaşmayız.  

Çin kota fiyatlarını www.chinaquota.com sitesinden günlük bazda takip edebilirsiniz.

Ayrıca Çorapland ve diğer dergilere yazdığım yazıları http://www.dakong.com.tr/analizler.htm  adresinde yayınladım. Bu adreste ayrıca  her ayın son gününde aylık Avrupa çorap piyasa analizini EUROSTAT verilerini kullanarak yayınlamaya başlayacağım.  İlk analiz Mayıs ayının sonunda Mart rakamlarının yorumu olacak.

AVRUPA PAZARINDA TALEP NEDEN ERKENDEN KESİLDİ ?

NE ZAMAN GERİ DÖNER ?

Mithat ARACI

Geçen yılın Ekim ayında başlayan Avrupa kaynaklı çorap talebi yerini Şubat ayı sonu ile birlikte beklenti dışı ani bir azalışa bırakmış gibi görünüyor. Bir süre bu beklenmedik azalışın nedenini araştırarak sorunun kaynağını bulmaya çalıştım. Karşımıza çıkan problemin ve aynı şekilde Avrupa pazarından talebi geri getirecek çözümün bu yazıda ayrıntılarını vereceğim Çin ile Amerika arasında imzalanan 2006-2008 yıllarını kapsayan kota anlaşmasında yattığını tahmin etmekteyim. Yazımda bunun yanında Avrupa çorap pazarında 2005 yılıyla başlayan kota sonrası dönemde süregelen gelişmeleri EUROSTAT’da yayınlanan son rakamlarla analiz edeceğim.  

2004-2005 dönemi ve sonrasında pamuklu soket çorap pazar payları nasıl değişiyor ?

Çin, 2005 yılının başında kotaların kalkmasını takiben, grafik-1’de göreceğiniz pazar payında %3’ den %25’e ciddi bir artış gerçekleştirmiş. Çin bu büyümesini, Avrupa ülkelerinin pazar payını %33’den % 22’ye, geri kalan diğer tüm ülkelerin pazar paylarını ise % 31’den %19’a düşürerek gerçekleştiriyor. Aynı süreçte Türkiye’nin pazar payı neredeyse aynı kalıyor. Kısaca Çin Avrupa soket çorap pazarını gittikçe daha fazla oranda Türkiye ile birlikte paylaşırken, bu ikilinin rekabet gücüne dayanamayan diğer ülkeler gittikçe güç kaybetmekteler.

Bu aşamada Avrupa’da da Amerika’da olduğu gibi çorapa kota konulsaydı acaba Türkiye pazar payını arttırırmıydı sorusuna cevap vermek çok güç. Muhtemelen bu durumda Türkiye, Çin’in zorlaması olmadan fiyat kırmaya yeltenmeyecek ve dolayısıyla tek başına diğer ülkelerden pazar payı kapmakta zorlanacaktı. Çin’in zorlu rekabeti altında pazar payımızı koruyoruz ancak bu kar marjlarımızın düşmesiyle mümkün olabiliyor. 

Kotalar sonrası tüm kategorilerde neler oluyor ?

Avrupa çorap pazarı, kota sonrası düşen fiyatlar ve özellikle Çin’den gelen ucuz fiyatlı ürünlerin tüketicileri eskiye göre daha çok çorap tüketmeye yöneltmesi nedeniyle, %8 büyümüştür.  Bu büyüme ithal ürünlerde %20’ye ulaşırken Çin hariç tutulduğunda pazar %6 düşmüştür. Türkiye’nin Çin hariç tutulduğunda daralan bu pazarda %5’lik büyüme göstermesi bence bir başarıdır. Bu arada Avrupa ülkelerinin satışları %7 düşme göstermiştir. Ucuz fiyatlı Çin çoraplarını küçük Avrupa ülkeleri direkt olarak kendi iç ihtiyaçları için satın almakta dolayısıyla geleneksel olarak alım satımla uğraşan büyük Avrupa ülkelerinin satış paylarında muhtemelen bu nedenle azalma görülmektedir.

Fiyatlar toplam pazarda %4 düşerken, Çin hariç tutulduğunda ise %4.5 artmıştır. Avrupa’nın ithalat fiyatlarının %9.2 azaldığı, iç ticaretteki fiyatların ise %6.4 arttığı görülmektedir. Çin hariç hem genel hemde iç ticaret fiyatlarının artış göstermesi, ucuz ürünlerin çin tarafından direkt olarak nihai tüketici ülkelere satılmakta olması nedeniyle olabilir. Avrupa’daki alım satım yapan ülkelerin nihai tüketici ülkelere az sayıda ancak daha kaliteli ve pahalı çoraplar satıyor olması da Avrupa’nın iç ticaretinde ortalama fiyatları yükseltmiş olablir.  

Fiyat ve büyüme trendleri ne yönde ilerliyor ?

Grafik-2’de Avrupa’ya çorap ihraç eden ülkelerdeki fiyat değişimlerinin çift bazında büyüme oranlarıyla ilişkisini görmekteyiz. Bu grafiğe baktığımızda Çin, 2004 yılından 2005 yılına fiyatını %9 azaltırken satışını %317 arttırmayı başarmıştır. Türkiye aynı şekilde fiyatını %3 düşürürken satışını da %5 arttırmıştır. Bu kapsamda en büyük kayıp Güney Kore’de görülmekte miktar bazında Kore’nin satışları %64 azalırken fiyatı ise %23 artmıştır. Daha önceki yazılarımda belirttiğim gibi Güney Kore, kota öncesi dönemde üretiminin büyük bir kısmını muhtemelen Çin’e kaydırmıştı ve Avrupa’da Çin’e o dönemde uygulanan kota nedeniyle bu çorapları Güney Kore menşeyli olarak Avrupa’ya ihraç etmekteydi.  Kotalar açılır açılmaz bu miktar Çin istatistiklerinde görülmeye başladı. Yoksa bu büyük ölçüde aniden Şubat 2006 tarihinde başlayan Kre’nin ciddi pazar payı kaybını başka bir şekilde izah etmek çok güç. Sonuç olarak Güney Kore’nin sattığı eskisine göre çok daha az sayıda ancak muhtemelen daha kaliteli ve pahalı ürünler onların ortalama fiyatlarında yükseltmiş gibi görünüyor. Genel trendlere baktığımızda ise satış fiyatlarını azaltabilen ülkeler satışlarını da arttırmıştır diyebiliriz.

25 Avrupa ülkesi pazarında dahili ticaret yapanların büyüme oranları ve fiyat değişimleri arasındaki ilişkiyi ise grafik-3’de bulabilirsiniz. Bu grafiğe genel bir bakış attığımızda daha uygun fiyatlı üreticilere ağırlık vermeye başlayan ve bu yüzden fiyatlarını düşürebilen ülkelerin, satışlarında da ciddi artışlar görülürken, fiyatlarında artışa giden ülkelerin satışlarında ise ciddi düşüşler görülmektedir. Bu ülkeler arasında kota sonrası dönemde Çin’e yönelen ülkelerden satış hacmi diğerlerine göre büyük olan Belçika, Hollanda, Almanya şimdilik kazançlı çıkmış görünüyor. Ancak fiyatlarının düşmesi kalitede de düşmeye yol açmışşa uzun vadede ucuza yönelen bu ülkelerin satışlarındaki artış trendinin tersine dönmesi olasıdır. Bu konuda uzun yılar kaliteli çorap tüketmeye alışmış Avrupa’lı nihai tüketicinin kararını bekleyip göreceğiz.

Çin’in kota sonrası aylık satış trendleri

Grafik-4’de Çin’in kota sonrası dönemdeki aylık satış detaylarını görmekteyiz. Ocak 2005’de aylık 7 milyon çift satış yapan Çin, 2005 içinde aylık en yüksek satışına 61 milyon çift ile Haziran 2005’de ulaşmış, ancak ortalama satış performansı aylık 45 milyon çift olarak gerçekleşmiştir.  Çin’in Haziran 2005’de en yüksek satış performansını yakalamasını önceki yazılarımda açıklama getirmeye çalışmıştım. Buna göre Mayıs 2005 ortasında Çin’in Amerika kotasının dolmasıyla Amerikan gümrüklerinde kalan veya kalacağını tahmin ettikleri çorapları Avrupa’ya kanalize ettiklerinini tahmin ediyordum. Avrupa’daki son trendlere baktığımızda ise Çin’in kota sonrası dönemde aniden arttırdığı büyüme trendini daha sonra aynı hızda devam ettiremediğini söyleyebiliriz. Avrupa pazarında şatışlarını yıl başında ciddi oranda fiyat kırarak arttıran Çin yılın ikinci yarısında satışlarında miktar bazında gelen duraklamayla birlikte grafik-4’de görüleceği fiyat arttırmaya başlamıştır. Bu trend devam ederse Avrupa’da Türkiye ile Çin ile arasındaki fiyat farkı 2006 yılında muhtemelen daha da daralabilecektir. 

Çin 2005 yılında büyürken kimler daraldı ?

Çin, tablo-2’de görüleceği gibi Avrupa pazarında kota sonrası dönemde 603 milyon çoraplık bir büyüme gerçekleştirmiştir.  Bu büyümenin 338 milyon çifti düşen fiyatlar nedeniyle büyüyen çorap pazarından kaynaklanmaktadır. Yani Çin pazarı büyüterek büyüyen pazarı ele geçirmiştir.  Bunun yanında Çin karşısında 146 milyon çiftlik düşüşle Güney Kore en büyük kaybı yaşamıştır.  İtalya, Çekoslavakya, Portekiz’de ayrıca ciddi kayıplar yaşamışlardır. Bu süreçte Türkiye 50 milyon çiftlik bir büyüme gerçekleştirmiş ve Çin’den etkilenmemiştir.  Ancak Türkiye’nin %5’lik büyüme oranı pazarın %8’lik büyüme oranın altında kaldığından çok küçük bir Pazar payı kaybı yaşadığı söylenebilir.

Türkiye satış trendlerine bir bakış

Türkiye’nin Avrupa’ya çift bazında ihracatı, grafik-5’de görüldüğü gibi, dönem dönem fiyata ve Çin’in ihracat trendlerine bağlı olarak geçmişte görmediğimiz ölçüde dalgalanmaya başlamıştır. Örneğin geçen Haziran ayında Çin Avrupa’da aylık bazda en yüksek rakama çıkarken, Türkiye aynı ayda en düşük rakamlarından birini görmüştür. Ocak 2005 tarihinde kotaların açılacağı korkusuyla genel ortalamamızn altında başlayan 2005 yılı fiyatlarımız, yıl içinde Çin korkusunun azalmasıyla birlikte artışa geçmiştir. Ekim ayında en yüksek seviyesine ulaşan fiyatlarımız o tarihten itibaren mevsimselliğin de ötesinde bir düşüşle Şubat 2006’da 0.46 avro’ya düşmüştür. Bu düşüşün nedeni, yazımın ilerleyen bölümlerinde anlatacağım yüksek Amerika kota fiyatları nedeniyle Çin üreticilerinin 2006 başından itibaren Amerika pazarında satışlarının ciddi ölçüde azalmasıdır. Bu nedenle Çin’li ihracatçılar beklenden erken tarihte Avrupa piyasalarında fiyat kırarak satışlarını arttırmak istemiş olabilir.  

Genel trendlere baktığımızda fiyatlarımız, Çin’in Avrupa’da bizim ile rekabeti arttırdığı dönemlerde düşerken, Çin çorapçılarının Amerikan pazarına yöneldiği dönemlerde ise artmaktadır. Türkiye özet olarak Avrupa’da 2005 yılında Çin kadar hızlı büyüme gösterememiş olsa da en azından %5’lik büyümesiyle kota sonrasındaki ilk yılı küçülmeden atlatmıştır.

Yüksek Amerikan kota fiyatları Çin’in Amerika satışlarını baltaladı ve bizi Avrupa pazarında erken rekabete zorladı

Avrupa piyasasında Şubat ayından itibaren bu kadar erken başlamasını beklemediğimiz bir durgunluk yaşamaktayız. Avrupa’da Çin’in artan rekabetini, bir önceki yazımda tahmin ettiğim gibi, Çin’in Amerika tarafından 2006 yılı için verilen 64 milyon düzinelik çorap kotasının bitebileceği Haziran-Temmuz 2006 sonrasında beklemekteydim. Buna neden olarak ise Çin çorapçıların satışlarını öncelikle Amerika pazarında yapmayı tercih etmelerini, Amerikan kotaları tükendiğinde ise bizim hakim konumda olduğumuz Avrupa pazarımıza fiyat kırarak girmeye çalışmaları olarak vermiştim.

Çin, bu yıl başında yeni bir uygulamaya geçerek 2006 yılı kotalarının %70’ini ihracatçılara geçmiş performanslarına göre dağıtırken kotaların %30’unu ise ilki Aralık 2005 sonunda ve ikincisi de Nisan 2006 başında olmak üzere açık artırmayla satmıştır.  Bu uygulamayla grafik-6’da detayını göreceğiniz kota fiyatları Aralık sonunda yapılan açık arttımada düzinesi 1.8 USD’ına fırlamıştır. Direk olarak dağıtılmış veya açık arttırmadan alınmış olmasına bakılmaksızın maliyetler üzerine eklenen bu meblağ Çin’in çorap satışlarını Amerika pazarında daha yılın başından itibaren ciddi ölçüde azaltmıştır. Normalde bir düzinesi 3.5 USD’ına satılan çorap fiyatı üzerine 1.8 USD kota fiyatı eklendiğinde Çin çoraplarının bir düzinesi Amerika pazarında 5 USD üzerine fırlamış doğal olarak ucuz çorap satan çorapçıların yolu Amerika’da tıkanmıştır. Grafik-6’daki rakamlara baktığımızda Nisan sonuna kadar Amerika’nın 2006 yılı için Çin’e verdiği 64 milyon düzine kotanın ancak %20’sinin kullanılmış olduğunu şaşırarak görmekteyiz.  Benim beklentim aynı dönemde kotaların en az %60’ının kullanılacağı yönündeydi.

Başlangıçta 1.8 USD’dan açılan çorap kotasının fiyatı ikinci piyasada önce 1.5 sonra 1.3 USD’na enson Mayıs 17’de 1.0 ve Mayıs 18 tarihinde ise 0.9 USD’na hızlı bir şekilde düşmüştür. Çin yetkilileri 2006 yılı sonunda bu kotaların %20’sinin kullanılmadan kalabileceğini resmen açıkladıktan sonra bu düşüş daha hızlı bir hal almıştır. Kullanılmadan kalabilecek kotaların fiyatının önümüzdeki dönemde daha da düşeceğini tahmin ediyorum.  Kota fiyatları düştükçe Amerika’ya Çin çorap satışları tahminen artacak, Avrupa’da bizim üzerimizde yaptıkları satış ve fiyat baskısı da o oranda azalabilecektir. Umarım kota fiyatlarının ikinci piyasadaki düşüşü kısa sürede gerçekleşir de iyi bir sezon geçiririz.

Bunun yanında en son okuduğum Çin kaynaklı haberde, Çin’li yetkililer bu kota dağıtma metodunun Çin’li ihracatçılardan gelen yoğun şikayetlere rağmen değiştirilmeyeceğini beyan etmişlerdir. Çin’li yetkililer herhalde, ihracatçıları, kota fiyatlarını yüksek tutarak, fiyatı yüksek olan kaliteli ürünlerin ihracatına doğru yöneltmeye çalışmaktadırlar. Umarım Çin herşeye rağmen 2007 ve 2008 yıllarında kota dağıtımında, bu yıl uyguladığı sistemi değiştirir de Avrupa satışlarımızda Çin’den kaynaklanan önceden tahmin edilemeyen düşüşlerle önümüzdeki iki yılda tekrar  karşılaşmayız.  

Çin kota fiyatlarını www.chinaquota.com sitesinden günlük bazda takip edebilirsiniz.

Ayrıca Çorapland ve diğer dergilere yazdığım yazıları http://www.dakong.com.tr/analizler.htm  adresinde yayınladım. Bu adreste ayrıca  her ayın son gününde aylık Avrupa çorap piyasa analizini EUROSTAT verilerini kullanarak yayınlamaya başlayacağım.  İlk analiz Mayıs ayının sonunda Mart rakamlarının yorumu olacak.