|
ÇİN AVRUPA PAZARINDA DA KOTA
ENGELİNE Mİ TAKILDI ?
Mithat Aracı
Dergimizin Mayıs 2006 sayısında Çin’in Amerika’ya kota ile koruma altına
alınan 34 tekstil ve hazır giyim kategorisinde gerçekleştirdiği
ihracatının yüksek kota fiyatları nedeniyle yavaş gittiğinden
bahsetmiştim. Bu yazımda detaylarını bulacağınız aynı durum, Çin’in
Avrupa pazarına satış yaptığı kota ile korunan 10 tekstil ve hazır giyim
kategorisinde de yaşanmaktadır. Bu 10 kategoride kota kullanım oranları,
bu yılın 8 ayı geçmiş olmasına rağmen, tek kategori hariç %35-40
seviyelerinde kalmıştır.
Çin’in 10 kategoride 2006 yılının Ocak-Ağustos dönemindeki kota
fiyatlarının seyrini tablo-1’de görmekteyiz. Bu dönemde genel olarak
kota fiyatlarında %70’in üzerinde düşme görülürken yalnızca 2 no.lu
pamuklu mensucat ve 115 no.lu keten ve ramiden iplikler kategorilerinde
kota fiyatı düşüşleri %30 seviyelerinde kalmıştır. Kota fiyatı yalnızca
Haziran ayında düşen 115 no.lu kategoride kota kullanımı %67 ile en
yüksek noktadadır ve yıl sonuna kadar kotanın doldurulması mümkün
görülmektedir. Trendlere genel olarak baktığımızda, kota kulanımı düşük
giden kategorilerde kota fiyatı daha fazla düşmektedir sonucu
çıkarılabilir.
Tablo-2’de kota fiyatlarındaki düşüşlerin Mayıs 2006 tarihinden sonra
hızlanmaya başladığını görmekteyiz. Nisan sonunda farkına varılmaya
başlayan kotaların yıl sonuna kadar bitirilemeyeceği beklentisinin
oluşması kota fiyatları üzerinde ciddi baskı oluşturmaya başlamıştı.
Bunun yanında Çin’in Avrupa’da tekstil ve hazır giyim alanında güçlü
rakibi Türkiye’nin parasında değer kaybının da aynı döneme rastlaması,
kota fiyatları üzerinde ilave baskı oluşturmuş olabilir. Tablo-2’ye
tekrar göz attığımızda Temmuz ayında kota fiyatlarının genel olarak
yükselişe geçtiğini ancak Ağustos ayında Temmuz ayına göre tekrar ciddi
oranda değer kaybettiğini görmekteyiz. Bu değer kaybı Ağustos ayında da
115 nolu keten ve ramiden iplikler kategorisi dişında azalarak devam
etmektedir.
Tablo-3’de Çin’in Avrupa’da aylık bazda 10 kategoride yıllık kotasının %
kaçını kullandığını görmekteyiz. Bu tabloya yakından baktığımızda yılın
başından beri en yüksek aylık bazda kota kullanım oranlarının 115 no.lu
keten ve rami iplikler kategorisinde olduğunu görüyoruz. Ancak bu
kategoride Temmuz sonrası aylık kota kullanımında ciddi bir yavaşlama
göze çarpıyor. 5 no.lu Anorak, rüzgarlık ve kazaklar kategorisinde ise
yılın başında yavaş giden kota kullanım oranlarının kış sezonuna
girilmesi dolayısıyla %12-13 aralığına çıktığını görmekteyiz. Diğer
sekiz kategoride düşen kota fiyatlarının yarattığı fiyat avantajına
rağmen aylık kota kullanım oranlarında ortalama dışı bir hareket
gözlenmemektedir.
2006 yılının başında Çin hükümeti Avrupa ve Amerika kotalarının %70’ini
eski performanslarına göre ihracatçılara dağıtmış geri kalan %30’luk
dilimin ilk %15’ini Aralık 2005 tarihinde, ikinci %15’lik dilimi ise
Nisan 2006 tarihinde olmak üzere açık artttırmayla satmıştı. Açık
arttırmalardan yeterince veya hiç kota alamayan ihracatçılardan gelen
büyük şikayetlere ve o tarihte öngörülen kotaların yaklaşık %20’sinin
kullanılmadan kalacağı tahminlerine rağmen Çin ekonomi bakanlığı (mofcom)
kota dağıtım metodunun değiştirilmeyeceğini Nisan 27 tarihinde resmi
olarak açıklamıştı. Ancak kota kullanımının çok düşük seviyelerde
kaldığını gören mofcom Haziran ayı içinde direk olarak kota tahsis
edilen ihraatçıların 2006 sonunda bu kotaların %90’ında azını kullanması
durumunda 2007 yılında kota tahsisi yapılmayacağını açıkladı. Bu durum
kota fiyatlarında hızlı bir düşüş getirirken yanında da ihaleler yoluyla
yüksek fiyattan kota alan ihracatçıların kota bedellerini mofcom’a
ödememe sorununu da beraberinde getirdi. Bu sorunun önüne geçebilmek
için Mofcom Temmuz ayında yayınladığı diğer bir duyuruda kotaları yıl
sonuna kadar kullanamayacak durumda olan ihracatçıların bu kotaları iade
etmelerini, geri toplanacak kotaların ise tekrar satışa sunulacağı
açıkladı. Çin medyasından takip ettiğim yazılarda, yapılacak yeni bir
ihalede kotaların en yüksek fiyat yerine en düşük fiyatı verenlere
dağıtılacağı yazılmaktadır. Bu durum gerçek ise kota fiyatlarının yakın
bir gelecekte dibe vuracağı garantidir. Bu ise Çin’li ihracatçıların
Avrupa pazarında bu 10 kategoride kotalar tarafından korunan tekstil ve
hazır giyim ihracatçılarımıza yılın geri kalanında daha fazla baskı
yapması sonucunu doğurabilir.
Çin hükümetinin, 2007 yılı için Avrupa’da 10 ve Amerika’da 34 kategoride
kotaları dağıtırken ne tür bir yöntem izleyeceği, bizim özellikle Avrupa
pazarındaki tekstil ve hazır giyim ihracatımızın performansı açısından
oldukça önem arzetmektedir. Kota konusunda, gelişmeler oldukça, sizleri
ilerki yazılarımda haberdar edeceğim.
|
