AVRUPA ÇORAP PAZARINDA ÇİN KARŞISINDA YIKILMADIK, AYAKTAYIZ

Mithat Aracı

Avrupa çorap pazarının 2005 yılı rakamlarına göre miktar bazında %22.5 payla en büyük tedarikçisi Türkiye’dir. Toplam çorap ihracatının %80-85’ini Avrupa’ya yapan Türkiye, 2005 yılında Avrupa’ya 1.066 milyar çift çorap ihraç etmiş karşılığında 517.4 milyon avro kazanmıştır.

2005 yılı başında tekstil ve hazır giyim ürünlerine kotaların kalkmasıyla birlikte Avrupa pazarında ciddi oranda ihracat artışları gerçekleştiren Çin, çorap alanındaki pazar payını 2004 yılındaki %4.3 oranından 2005 yılında %16.8 oranına yükseltmiştir. 2006 Ocak- Mart rakamlarına göre ise Çin’in pazar payı  %19’a ulaşmıştır.

Çin pazar payında gerçekleştirdiği ciddi oranlı artışı büyük ölçüde Türkiye dışındaki ülkelerin pazar paylarını azaltarak gerçekleştirmektedir.  Türkiye 2005 yılında kalitesiyle, hızlı teslimat kabiliyetiyle, yeni makina parkuru ve Mayıs ayı başına kadar yaşadığımız düşük değerli YTL’ye rağmen az bir miktar da olsa fiyat kırabilmesi sayesinde Çin karşısında pazar payını koruyabilmiştir. 

Çin, aşağıdaki tablolara baktığımızda, Avrupa çorap pazarında özellikle Güney Kore’nin, sonrasında İtalya’nın ve Portekiz’in ve kısmen Çek Cumhuriyetinin Pazar paylarını ciddi oranda düşürdüğünü görmekteyiz. İtalya ve G. Kore’deki pazar payı kaybı 2006 yılının Ocak-Mart döneminde de devam ederken, Çin pazar payını aynı oranda yükseltmektedir.

Avrupa çorap pazarı her geçen yıl daha fazla ithalata bağımlı hale gelmektedir. Değer ve miktar bazında Avrupa çorap satışlarını göreceğiniz aşağıdaki tabloda 2005 yılında miktar bazında Avrupa çorap pazarının %7.9 büyüdüğünü ancak bu büyümenin %20.7 büyüyen ithalatla karşılandığını görmekteyiz. Aynı dönemde Avrupa içi ülkelerin satışları %6.8 düşmüştür.  2004 yılında Avrupa çorap satışlarının çift bazında %53.5’i ithalatla karşılanırken bu oran 2006 yılı Ocak-Mart döneminde %61.6’ya ulaşmıştır.

Geleneksel olarak geçmişte çorap üretimi yapan ülkelerden İngiltere ve Almanya üretimden çorap üretiminden çıkmış ancak çorabın ticaretini yapmaya odaklanmışlardır.  Avrupa’nın çorapta kalan en güçlü üretici ülkesi İtalya’dır ve onu Portekiz takip etmektedir. Ancak bu ülkelerin payları gittikçe Çin tarafından ele geçirilmektedir. 

Avrupa çorap birim fiyatlarını gösteren tabloya baktığımızda ise Çin’in Avrupa çorap pazarındaki başarısının özellikle düşük fiyatlarından kaynaklandığını söyleyebiliriz. Ayrıca Dünya Ticaret Örgütüne katıldığı 2001 yılından sonra durmaksızın yaptıkları çorap makinası yatırımları, büyük montanlı çorap taleplerini, devlet desteğinin de yardımıyla oldukça ucuz fiyatlara yapmalarını sağlamaktadır. Aşağıdaki birim fiyat tablosuna baktığımızda Çin çorap üreticilerinin 2005 yılında çift çorap fiyatlarını 0.28 avrodan 0.25 avroya %9 oranında düşürdüklerini görmekteyiz. Aynı dönemde Türkiye fiyatını 0.50 avrodan 0.49 avroya yalnızca %3 düşürebilmiştir.  Bu tabloya baktığımızda Çin’e karşı pazar payı kaybeden ülkelerin ise fiyatlarının arttığını görmekteyiz. Fiyat artışları, daha önceleri düşük fiyata sattıkları çorapların pazarlarını artık Çin’e kaptırdıkları, satmaya devam edebildikleri daha yüksek katma değerli çorapların ise yüksek fiyata sahip olması nedeniyle meydana gelmektedir.

Sonuç olarak, Türkiye’nin, Avrupa çorap pazarında Çin’e karşı kota sonrası dönemde pazar payını koruyabilen ender ülkelerden biri olduğunu söyleyebiliriz.  Pazardaki trendleri izlediğimizde şu çıkarımlarda bulunmak mümkündür. Avrupa çorap pazarında, Çin ve Türkiye arasında süregelen kıran kırana rekabet ortamında, küçük ölçekte olan ülkelerin uzun vadede ayakta kalamayacakları söylenebilir. Tekstil ve hazır giyimde güçlü olan örneğin Hindistan, Pakistan, Bangladeş vs. gibi ülkelerin Avrupa çorap pazarında yer alamamaları çorap endüstrisinin makina yoğun bir üretim yapmasındandır. Türkiye dünya çorap üretiminde kulanılan makinaların yaklaşık %10’unu elinde tutmakta ve her yıl da yeni teknolojilere yatırım yapmaktadır. Avrupa pazarına yakınlığımız ve kaliteli çorap için güçlü altyapımız ve bilgi birikimimiz, kaliteyi uygun fiyata verebilmemiz, uzun vadede Avrupa çorap pazarında Çin’le birlikte ve Türkiye ağırlıklığının da devam etmesini sağlayacaktır. Ayrıca Türkiye’nin bu pazarda güç kaybetmesi Avrupalı çorap alıcılarını Çin çorap tekeli ile baş başa bırakabilir. Umarım, bu olasılık son günlerde Avrupa’lı alıcılar tarafından dikkatle takip ediliyordur.