EUR/USD GRAFİĞİ

TÜRK ÇORAP DÜNYASI

ARALIK 2006 EU-25 PAMUKLU SOKET PAZAR ANALİZİ

Mithat Aracı 

YAZININ ANAHATLARI

ü Ekim 2006 ayında yaşadığımız, ani Pazar kaybı Kasım ve Aralık aylarında tersine dönmüştür. 

ü Ekim 2006 ayında yaşadığımız pazar payı kaybı, özellikle Slovakya ve Çek Cumhuriyeti birazda İtalya üzerinden, Çin’in Avrupa’ya yolladığı büyük miktarda çok ucuz fiyatlı çoraplar nedeniyledir. 

ü Eylül 2006 ayında Çin hükümetinin tekstilde ihracat vergi iadesini %13’den %11’e indirmesi, Çin’in Ekim ayında çok miktarda çorabı Avrupa’dan gümrüklerden sokmasının nedeni olabilir (gemi ile yol 1 ay sürüyor).  Ayrıca bir diğer neden ise kış sezonu öncesi çorap stoklama da olabilir. 

ü Türkiye olarak, miktar bazında pazar payımız düşüyor olsa da Avro bazında pazar payımız %50 oranında oldukça stabil gitmektedir.

ü  Türkiye, 2006 yılı toplamında 855 milyon çiftlik çorap ihraç ederken bunun karşılığında 418 milyon avro kazanmış ve çorapları da ortalama 0.49 avrodan satmıştır. Türkiye’nin satışı % 8.2 oranında düşerken % 4.2 oranında fiyat arttırmıştır, toplam kazancımız ise artan fiyatlar nedeniyle yalnızca %4.4 oranında düşmüştür. 

ü Çin, 2006 yılında 724 milyon çift çorabı 190 milyon avroya ortalama 0.26 avroya satmıştır. Çin’in 2006 yılında 2005 yılıyla karşılaştırdığında hem çift çorap satışları %35.6 hemde fiyatları %15.8 oranında artmış, toplam kazancı ise %57.1 oranında yükselmiştir.   

ü EU-25 pazarı  2006 yılında 2,053 milyon çift çorabı 846 milyon avroya ortalama 0.41 avrodan satın almıştır. EU-25 pazarının, 2006 yılında 2005 yılıyla karşılaştırdığında çift çorap alımları %3.9 oranında artmış, fiyatları ise 1.7 oranında azalmış, toplam ödenen tutar ise fiyatlar düştüğü için yalnızca %2.1 oranında yükselmiştir.   

ü EU-25 pazarında çift çorap bazında ithalatın %payı toplam pazar içinde %75 ile  doyuma ulaşmış görünüyor.  Yani Avrupa’da satılan her 4 çorabın 3’ü ithalat yoluyla karşılanmaktadır. 

ü EU-25 toplam ithalatının, sıcak giden kış sezonu nedeniyle azaldığı, rakamlardan görülmektedir. 

ü EU-25 pazarı toplamında alım satım yapan ülkelerin kar marjları, Çin’e kotaların kalktığı 2005 yılının başından beri dalgalanma gösterse de genel trend gittikçe artan kar marjlarına işaret etmektedir.

EU-25 PAZAR PAYLARI

Çift çorap bazında pazar payları, Ekim ayında Türkiye için, Çin’den kaynaklanan bir çöküşe işaret etsede bu trend sonrasında Kasım ve Aralık aylarında tersine dönmüştür. 

Şu anda, Türkiye ve Çin’in EU-25 toplam ithalat Pazar payı içindeki toplamı yaklaşık %80 oranına ulaşarak doyum noktasına varmıştır.  Yani bu aşamadan sonra hem Türkiye’nin hem de Çin’in başka ülkelerden Pazar payı kapabilmesi çok güçleşmiş görünüyor. Böylece, bu aşamadan sonra ya Çin Pazar payı kaybederken Türkiye payını arttıracak yada tam tersi olacaktır.

Genel trendlere baktığımızda bu sorunun cevabını vermek kolay olmasa da analizimizi yalnızca EU-15 ülkeleri (Çek Cumhurieti, Slovakya gibi ülkelerin dışarıda olduğu ana Avrupa ülkeleri) için yaparsak, bu trendler ise bize Çin’in son aylarda Avrupa pazarlarında düşüşe geçtiğini açıkça göstermektedir. 

Toplam Avro miktarı bazında, yapılan analizde ise Türkiye’nin yaklaşık %50 olan Pazar payını korumaya devam ettiğini görmekteyiz. Türkiye’nin Çin’e oranla Çoraplarını daha pahalı satması, avro miktarında pazar payını korumasını sağlamaktadır. 

Ancak Çin’in de artan çorap fiyatları nedeniyle Pazar payını yavaş yavaş arttırdığı gözleniyor.  Miktar bazında, Çin’in Pazar payını, Türkiye yerine başka ülkelerden çaldığı görülüyor.

EU-25 ithalatının, çift çorap bazında, toplam pazardaki payı %75 oranında doyuma ulaşmış gibi görünüyor.  Yani Avrupa’da satılan her pamuklu soket çorabın %75’i ithalattan %25’i ise Avrupa içinden karşılanmaktadır.  Ancak Avrupa içinde yapılan üretimin sınırlı olduğu göz önüne alındığında, Avrupa ülkelerinin, örneğin Almanya’nın, diğer Avrupa ülkelerine sattığı çorabın büyük kısmının da ithalattan karşılandığını tahmin edebiliriz.

Bu nedenle, Avrupa ülkelerinin kendi aralarında yaptıkları satışları, Türkiye ve Çin gibi ihracatçı ülkeler, nihai tüketiciye direkt olarak gerçekleştirebilse, Avrupa’nın iç Pazar payı, Avrupa’da kalan çorap üretim miktarına kadar düşebilecektir.

İthalat pazar payını Avro bazında değerlendirdiğimizde ise yaklaşık %60 oranını görmekteyiz.  Bunun nedeni ise ithalat fiyatlarının, iç piyasa fiyatlarına göre yaklaşık % 53 orannda düşük olmasıdır.  Başka bir deyişle, örneğin Kasım 2006 tarihinde, Avrupa ülkelerinin ortalama ithalat fiyatı 0.44 avro iken Avrupa ülkeleri kendi aralarında bu çorapları 0.94 Avroya satmaktadırlar.    

SATIŞ MİKTARLARI

Türkiye’nin, Avrupa pazarına yaptığı çorap satışları, aylık bazda gözlenen iniş çıkışlara rağmen, yaklaşık ortalama 35 milyon avro olarak gerçekleşmektedir.

Çin’in aylık ortalama satış miktarı ise yaklaşık ortalama 16 milyon avro’dur.  Yani, Türkiye Avrupa’ya neredeyse ortalama avro değer olarak Çin’in iki katı çorap ihraç etmektedir. 

Bu konuda bir örnek vermek gerekirse; Türkiye 2006 yılı toplamında 855 milyon çiftlik çorap ihraç ederken bunun karşılığında 418 milyon avro kazanmış ve çorapları da ortalama 0.49 avrodan satmıştır.

Çin ise 2006 yılında 724 milyon çift çorabı 190 milyon avroya ortalama 0.26 avroya satmıştır.  Yani, Çin, hepimizin takip ettiği gibi Avrupa’nın ucuz çorap segmentinde yer alırken biz de orta ve kaliteli çorap segmentinde bulunuyoruz. 

Aşağıdaki grafiğe baktığımızda, Çin’in fiyat artışı nedeniyle, toplam kazancında artış trendi gözlenmektedir.  Çin, 2006 yılında, 2005 yılıyla karşılaştırdığında %15.8 fiyat arttırmıştır.  Türkiye de aynı dönemde fiyat arttırmış ancak artış % 4.2’de kalmıştır.   

EU-25 ülkeleri, toplamda, aylık 71 milyon avroluk çorap ithal etmişlerdir.  Bu ithalat miktarı aşağıdaki grafikte göreceğiniz gibi aydan aya büyük değişiklikler gösterirken genel trendi ise aşağıya doğrudur. 

2005-2006 YILI AYLIK SATIŞ DEĞİŞİM ANALİZLERİ

Çift bazında 2005-2006 aylık satış değişim rakamları analiz edildiğinde, Çin’in büyüme hızının gittikçe yavaşladığı görülmektedir.  Bu hız geçen yıl kotalar kalktıktan sonra % 500-700’ler mertebesindeyken bu yıl aşağıdaki grafikta kırmızı çizgiyle göreceğiniz gibi gittike azalarak son aylarda % 20’ler mertebesine düşmüştür.

Bu artış hızı Türkiye için bu yıl, oldukça inişli çıkışlı bir trend göstermektedir. 

Ancak siyah çizgiyle göreceğiniz toplam ithalat pazarının aylık büyüme rakamları ise yine % 30’lar mertebesinden büyümenin son aylarda negatif rakamlara doğru düştüğünü göstermektedir.

Bu düşüşün nedenini analiz edersek şunları söyleyebiliriz; özellikle son aylarda, belkide sıcak giden kış sezonu nedeniyle Avrupa bu yıl, daha soğuk geçen, 2005 kışına göre daha az çorap ithal etmektedir. Yani düşüş sıcak giden kış dolayısıyladır.  Diğer bir açıklama ise şudur; geçen yılın yüksek ithalat büyüme oranları, Çin kotaların kalkması sonrasında, Avrupa pazarına giren ucuz Çin çorapları nedeniyle gerektiğinden fazla büyümüştü.  Şimdi bu büyüme hem Çin çoraplarının pazarda eskisi kadar talep görmemesi hemde Çin’in fiyat arttırması dolayısıyla düşmektedir. 

Nedeni ne olursa olsun, gerçek şu ki Avrupa bu yıl geçen yıla göre daha yavaş artan oranda pamuklu çorap ithal etmektedir.

Aşağıdaki grafikte, satış % değişim oranlarına Avro miktar bazında baktığımızda, neredeyse aynı paralel oranları görmekteyiz.

2005-2006 YILI AYLIK FİYAT DEĞİŞİM ANALİZLERİ

Fiyat değişim analizleri bize, Türkiye’nin geçmiş yıllardakinin aksine, fiyatlarının sürekli dalgalanmakta olduğunu göstermektedir.  Geçmiş yıllar için yaptığım analizlerde Türkiye fiyatı genellikle mevsimsel değişimler haricinde çok büyük dalgalanma yaşamamaktaydı. Ancak Çin’in rekabeti sonrası dönemde Türkiye fiyatları bir aşağı bir yukarı değişmeye başladı.  Yani, talebin canlı olduğu aylarda hemen fiyat arttırırken, talebin kesildiği aylarda da fiyat kırmaktayız, belkide makinalarımız durmasın çalışmaya devam etsin içgüdüsüyle hareket ettiğimiz için. Türkiye 2006 yılının toplamında %4.2 fiyat arttırmıştır.

Çin ise, 2006 yılının Şubat ayındada, 2005 yılının Şubat ayına göre, yani kota sonrası ilk aya göre, %65 fiyat arttırmış.  Bu artış aranı 2006 yılının takip eden aylarında azalarak gitmiş ve yılın toplamında ise %15.8 oranında olmuştur.  Çin’in 2006’ın Şubat ayında görülen %16’lık fiyat artışı gerçekte 2005 yılının Şubat ayında kotalar kalkar kalkmaz piyasaya girmek için kırdığı, çok düşük fiyatların, düzeltmesi olmalı. 2005 yılı Şubat ayı ortalama Çin çorap fiyatları 0.18 avro iken bu fiyatlar 2006 Şubat ayında 0.29 olmuştur. Çin’den Ocak ayında yüklenen mallar 1 ay sonra Avrupa limanlarına ulaşmaktadır.  Bu yüzden, esas değişim Şubat ayı rakamlarına yansımıştır.  Çin 2005 yılının diğer aylarında, hem Avrupa pazarına giriş yaptıkça hemde Avrupa’dan denenme sonrası ilk gelenlere göre daha iyi kalite çorap talebi olması nedeniyle ortalalama fiyatlarını arttırmış, herhalde bu nedenle, aşağıdaki grafikte fiyat artış oranları gittikçe düşmektedir. 

EU-25 ortalama fiyatları ise Çin’den Ekim ayında gelen büyük miktarda düşük fiyatlı çoraplar nedeniyle iki haneli düşüş kaydetmiş ancak yılın toplamında neredeyse aynı kalmıştır.

Türkiye daha önce söylediğimiz gibi ortalama olarak 0.45-0.55 avro aralığından çorap satarken Çin ise aşağıdaki grafikte göreceğiniz gibi 0.20 ile 0.30 avro aralığında çorap pazarlamaktadır.  Ortalama EU-25 pamuklu soket çorap fiyatları ise 0.35-0.45 avro aralığındadır.  Fiyatlar doğal olarak yazlık sezonunda düşmekte daha kalın ve ağır gelen kışlık çorap sezonunda ise artmaktadır.

Çin ile fiyat farkımız % olarak aşağıda grafikte göreceğiniz gib bir hayli dalgalanmaktadır.  Ancak Ekim 2006 ayının yukarıda değindiğim nedenlerle bir istisna olduğunu farzedersek genel trendin aradaki fiyat farkını daraltıcı yönde olduğunu söyleyebiliriz. 

EU-25 İÇ PİYASA SATIŞ FİYATLARININ İTHALAT FİYATLARINA ORANI

Bu oran bize  EU-25 pazarının ithal ettiği çorabı ortalama olarak kaç avrodan tekrar avrupa iç pazarında % kaç kar marjı koyarak satttığını göstermektedir.  Bu grafik bize Avrupa’da Çin’e uygulanan kota kalktıktan sonra Avrupa kar marjlarının %60 oranlarından bir ara %150’ye kadar çıktığını göstermektedir.  Yani Çin pazara girdikten sonra ortalama daha düşük fiyatlarda çorap alırken bu kazancını iç pazardaki diğer alıcılarla paylaşmamıştır.