EUR/USD GRAFİĞİ

TÜRK ÇORAP DÜNYASI

İNGİLTERE PAZARINDA GÜCÜMÜZÜ KORUYORUZ

Mithat Aracı

Bu haftaki yazımda sizlere İngiltere pamuklu soket (61159200 gümrük pozisyon kodlu) pazarı dinamiklerini analiz edeceğim. 

EUROSTAT vasıtasıyla derlediğim rakamlarla önce 1995-2006 döneminde neler yaşadığımızı  yıllık rakamlarla analiz ederken yazımın ikinci bölümünde 2006 yılı aylık rakamlarına bir göz atacağız.

İngiltere pazarı bizim için Avrupa’daki en önemli Pazar konumunu Almanya ile birlikte korumaktadır.  Bu pazarda en önemli oyuncu Türkiye’dir ve bu konumumuz Çin’e kotaların kalktığı 2005 yılından sonra da değişmemiştir. 

İngiltere pazarı yüksek kalitede ve dolayısıyla yüksek fiyatlarda çorapları ithal eden bir pazardır.  İthalatını büyük ölçüde kendi içinde tüketmek amacıyla yapmaktadır.  Çin, bu pazarın beğenileri paralelinde ürettiği diğer ülkelere sattığından daha kaliteli çorapları yüksek maliyetleri nedeniyle bize yakın fiyatlarla satmaktadır. Bu nokta dikkatimi kotalar kalktıktan sonra çekmiş ve bu nedenle umudumu hiç yitirmemiştim. Bu şablon yavaş yavaş Avrupa’nın diğer pazarlarında da ya görülmeye başlandı ya da gelecekte daha yaygın olarak görülecektir.

1995-2006 DÖNEMİ ANALİZLERİ

İngiltere pazarında aşağıdaki grafikte göreceğiniz gibi 1995 yılından beri Türkiye %13 Pazar payı kazanmıştır. Aynı dönemde Çin de %14.7’lik artışla ciddi Pazar payı kazanmıştır. Bu iki ülkeyi %3.8 artışla Tayland sonrasında %3 ile İspanya takip etmektedir. 

İspanya'nın, İngiltere pazarında, 2005 yılından beri gösterdiği inanılmaz yükselişi kısaca analiz etmekte yarar var. Aşağıdaki tabloya bir göz atarsanız, İspanya'nın 2004 yılına kadar bu pazarda 2 avro ve üzerinde fiyatlarla çorap sattığını, ancak 2005 yılından başlayarak fiyatlama staratejisinde dramatik bir değişikliğe giderek %72 fiyat kırdığını ve fiyatlarını ortalamada 0.60 avrolar seviyesine düşürdüğünü görebilirsiniz. İspanya'nın İngiltere pazarında fiyatı düşünce doğal olarak satışlarında da bir patlama yaşanmıştır. Yalnız bu artışı yalnızca fiyat düşüşü ile açıklamak bence mümkün değildir. İspanya fiyat düşürmüş ancak fiyatlarını gerçekte İngiltere pazarına çorap satan, örneğin Türkiye gibi ülkeler seviyesine indirmiştir. Burada ne gariplik var diyebilirsiniz.  Buradaki fark bence şu: Türkiye bu fiyata fason mal satarken, İspanya aynı fiyata muhtemelen örneğin ZARA vs. gibi hızlı kolleksiyon değiştiren mağaza markalı çorap satmaktadır. Bu doğru ise tabiki aşağıdaki tabloda gördüğümüz artış kolaylıkla açıklanabilir.

Bu arada şunu da analiz etmemizde yarar var.  İspanya bu çorapları nereden alıyor ? Acaba kendi mi üretiyor ?  İspanya'nın fiyat düşürme stratejisini 2005 yılıyla birlikte yapabilmesi muhtemelen onların ucuz fiyatlı Çin çoraplarını bu başarılı stratejilerinin bir parçası olarak kullandıklarının bir göstergesi olsa gerek. 

Ayrıca geriye dönüp Türkiye'nin 2006 yılında çorap ihracatında % olarak en çok artış yaşadığı ülkelerin başında İspanya'nın geldiğini hatırlarsak, dolaylı olarak İspanya'nın İngiltere pazarındaki inanılmaz artışında, Türkiye olarak bizim de katkımız olduğunu söyleyebiliriz.

İspanya pazarını sonraki yazılarımda analiz edeceğim...

1995-2006 döneminde en büyük Pazar payı kaybı %12.6 ile İsrail’de yaşanmış, onu %7.3 kayıp ile Portekiz, %3.2 ile İtalya ve %2.6 ile Amerika takip etmektedir.  İsrail’de yaşanan kayıplar daha sonra analiz edeceğimiz gibi, muhtemelen, onların üretimden çıkıp, bu ülkedeki satışlarını Türkiye üzerinden fason yaptırarak devam ettirmeleri nedeniyledir. Böylece İsrail’in pazar payı İngiltere pazarında teknik olarak Türkiye’ye geçmiş gibi görünüyor.

1995-2004 yıllırını analiz ettiğimizde ise bu dönemde Çin çoraplarına kota uygulanması nedeniyle herhangi bir şekilde Çin Pazar payı artışı görülmemektedir.  Bu dönemde en büyük Pazar payı kazancı %16.6 ile Türkiye’de görülüyor. Tayland %3.9 ile Türkiye’yi takip etmekte onu ise Güney Kore izlemektedir.

Pazar payı kaybeden ülkelerin başını yine %11.7 kayıpla İsrail çekmekte ve onu da %3.0 kayıpla İtalya, %2.6 kayıpla Pakistan ve %2.5 kayıpla Amerika izlemektedir.

Bu rakamlar bize kota öncesi dönemde, Çin’in etkisi olmadan İsrail’in kayıplarının Türkiye’nin kazanç hanesine yazıldığını bir önceki grafikte olduğu gibi burada da teyit ettirmektedir.

Tekrar Pazar payı istatistiklerine dönüp kota sonrası rakamları analiz edersek şunları söyleyebiliriz: Çin 2004-2006 döneminde yani iki yıllık kısa bir sürede %15.1 Pazar payı kazanmıştır.  Yani 1995-2006 yılları arası yaşadığı %14.8’lik Pazar payı son iki yılda gerçekleşmiştir.

Türkiye ise bu son iki yılda %3.6 Pazar payı kaybetmiştir.  Yani Türkiye 1995 -2004 arası %16.6 Pazar payı kazanmış bunun %3.6 kısmını Çin’e kotalrın kalmasından sonra kaptırmıştır.

Son iki yılda İngiltere pazarında en büyük Pazar payı kayıbı %7.7 oranında Portekiz’de yaşanmıştır.  Portekizi %4.5 oranında Güney Kore onu da %3.6 oranında Türkiye takip etmektedir.

Bu dönemde İsrail’in Pazar kaybı yalnızca %1 dir.  Yani İsrail 1995-2006 arasında yaşadığı Pazar kayıplarının neredeyse tümünü 1995-2004 arasında yaşamış ve muhtemelen de Türkiye’ye kaptırmıştır bu payını.  Ancak daha önce söylediğimiz gibi üretimden çıkmış ancak Türkiye’de fason ürettirip, İngiltere pazarına satmaktadır desek belki daha doğru olur.

İngiltere pazarının ithalat dağılımına bakarsak 1995 yılından itibaren her geçen yıl pamuklu soket çorap ihtiyacını  Avrupa dışı pazarlardan karşılamaktadır diyebiliriz.  1995 yılında %77 olan bu oran 1998 yılında %65’e düşmüş, yani İngiltere Avrupa ülkelerinden daha fazla çorap İthal etmiş, 1998 yılından sonra bu trend tersine çevirilerek 2006 yılında %89 oranıyla İngiltere pazarı neredeyse her 10 çorabın 9’unu Avrupa dışından ithal eder hale gelmiştir.

Aşağıdaki grafikte, 1995-2006 aralığında ithalat fiyatlarının değişimine bakarsak 1998 yılına kadar hem Avrupa içi hem de Avrupa dışından ithalat fiyatların arrtığını görürüz.

1999 yılından sonra Avrupa dışı ithalat fiyatları ciddi oranda düşmüş, 2004 yılına kadar, Avrupa içi ithalat fiyatları da bunu kısmen takip etmiştir. 2004 yılından sonra Avrupa içi fiyatlarda ciddi oranlı artış yaşanmıştır. Bu artışın nedeni, muhtemelen, Avrupa içinden çok düşük miktarda yalnızca en üst kalitede çorapların İngiltereye girebildiğinin bunların da ortalama fiyatı yüksek olması olabilir.

İngiltere pazarında hakim ülkelerin fiyatlarına bir göz atarsak İsrail fiyatlarında 1 avrolardan başlayan ve 2006 yılında 0.46 avroya sürekli bir düşüşün yaşandığını görüyoruz.

Bu düşüşün Çin fiyatlarında da görüldüğünü, Türkiye fiyatlarının 2002 yılında en yüksek seviyeye ulaştığını sonrasında biraz seviye kaybettiğini, Endonezya’nın ise Almanya pazarında olduğu gibi bu Pazarda da en düşük fiyatı verdiğini gözlemekteyiz. 

Ancak Endonezya fiyatını dışarıda burakırsak diğer ülkelerin fiyatlarında birbirlerine doğru bir sıkışma yaşadıklarını, fiyatların birbirine benzemeye başladığını rahatlıkla gözlemekteyiz.  Ayrıca Endonezya fiyatlarında son iki yılda gözlenen küçük artış da dikkate değer. 

Yani sonuç olarak bu pazarda fiyat olarak rakiplerimizle çok ciddi farklar yaşamadığımızı, en kaliteli çorapların istendiği bu pazarda konumumuzun nispeten sağlam olduğunu söyleyebiliriz.

Tekrar Pazar paylarına dönersek, şunları görebiliriz:  Türkiye %53’lük payla bu pazarın en büyük oyuncusudur. 

Çin, 2005 yılıyla başlayan atağı ile %16’lık Pazar payına ulaşmıştır. 

Büyük kayıplar %13’den %1’e düşen İsrail’de ve 1996 yılında ulaştığı %22 Pazar payından 2006 yılında %6’ya düşen Portekiz’de görülmektedir. 

Güney korenin yaşadığı Pazar payı kaybı ise 2005 yılında gördüğü %6 dan sonra 2006 yılında ulaştığı %1 ile toplam %5’dir. 

Tayland ise 2001 yılından itibaren yakaladığı %4’lük Pazar payını korumaktadır.

Son 11 yıllık süreçte İsrail’den Türkiye’ye, Portekiz ve Güney Kore’den ve küçük bir oranda Türkiye’den Çin’e Pazar payı aktarımları görülmektedir.

Pazar değişimi sürecinin ne şekilde devam ettiğini yazının ilerleyen bölümlerinde analiz edeceğim.

1995-2006 döneminde, İngiltere pazarında, % olarak en büyük fiyat artışı, % 37 ile Türkiye fiyatında  görülmektedir. 

Bu dönemde Avrupa içi fiyatlar %36 oranında, Portekiz fiyatları da % 32 oranında artmıştır.  Tayland fiyatlarındaki artış da %14 de kalmıştır.

1995-2006 döneminde en büyük fiyat düşümü % 112 oranıyla İsrail menşeili çoraplarda yaşanırken, onu %46 oranıyla Endonezya ve %13 oranıyla Güney Korenin fiyat düşüşleri takip etmektedir.

1995-2006 yıllarında pazarın toplamında ise %7’lik bir fiyat artışı yaşanmıştır.

Kotaların kalktığı 2004-2006 dönemini mercek altına alırsak, bu dönemde en büyük fiyat artışları %30 ile Avrupa içi ithalatta görülmüş onu %23 ile Güney Kore takip etmektedir. Hatırlarsanız 1995-2006 döneminde G. Kore %14 fiyat kırmıştı.  Ancak son iki yılda azalan satışları ve Pazar payı ile birlikte çok ciddi fiyat artışına geçtiği görülmektedir.  Veya başka bir deyişle, artık bu pazara ucuz çoraplar satamamakta, satabildiği daha kaliteli ve üst segmentteki çorapların yüksek fiyatları ise, G. Korenin ortalama fiyatını hızla yukarı çekmektedir.  Portekiz’de aynı trendi takip ederek %19 oranında fiyat arttırmış onu % 11 ile Endonezya ve %4 ile İsrail takip etmiştir.

2004 – 2006 döneminde Çin %31 ile bu pazarda fiyatını ciddi oranda kırmış onu %5’le Türkiye ve %2 ile Tayland fiyat kırarak takip etmiştir.

Bu dönemde de İngiltere pazarının toplam ortalama fiyatları %4 artmıştır.

İSTATİSTİK BÖLÜMÜ

2006 YILI AYLIK ANALİZLERİ

Yazımın bu bölümünde sizlere 2006 yılı aylık analizleri yapacağım. 

2006 yılında Türkiye’nin İngiltere pamuklu soket pazarında çift çorap bazında her ay, bir geçen aya göre Pazar payını yavaş da olda arttırmaya devam etmekte olduğunu aşağıdaki grafikte görebilirsiniz.  Türkiye bu pazarda %57 olarak başladığı Pazar payını Aralık itibarıyla %4 artışla %61’e ulaştırmayı başarmıştır.

Çin Haziran ayında %24 olarak gördüğü yılın en yüksek Pazar payını koruyamamış ve Aralık 2006 itibarıyla %16’lık Pazar payı ile yılı kapamıştır.  Ancak bu oran yıl başına göre yine de %5’lik Pazar payı artışına işaret etmektedir.

Aynı analizi Avro bazında yaparsak benzer tabloyla karşılaşmaktayız. 

İngiltere EU-25 pazarında 2006 yılı boyunca Pazar payını arttırmıştır.  Yani diğer bir deyimle, pazarın ortalama büyüme oranının üzerinde bir oranda büyümüş ve rakiplerine göre hem çift çorap hem de avro bazlı olarak EU-25 ülkelerinin en büyük pazarı haline gelmiştir.  İngiltere EU-25 pazarına Avrupa dışından ithal edilen her 3 çorabın 1’ini ithal etmektedir.

Aşağıdaki grafikte Türkiye ve Çin’in İngiltere’ye 2006 yılında her ay ne miktarda çorap ihraç ettiğini görmekteyiz.  Buna göre Türkiye yıl içinde İngiltere’ye ihracatını arttırarak aylık bazda 14 milyon avro’nun üzerinde çorap ihraç eder hale gelmiştir. 

Çin ise en yüksek aylık ihracatını 3.9 milyon avro ile kasım 2006 ayında görmüş ve yılı 3.1 milyon avro olarak kapamıştır.

İngiltere’nin toplam ithalat aylık ithalat rakamlarına baktığımızda ise Aralık 2005 ayını dikkate almazsak aylık bazda her ay daha yüksek bir performans görülmektedir diyebiliriz. 

Çift çorap bazında analizimize devam edersek, Türkiye’nin özellikle Kasım ve Aralık 2006 ayında pozitif büyüme oranları yakaladığı ancak yılın genelinde küçük de olsa bir daralma yaşadığımızı göreceksiniz.

Çin ise geçen yıl gördüğümüz %binli mertebelerdeki büyüme oranlarını bu yıl devam ettirememektedir. Ancak yine de İngiltere pazarında, Avrupa’nın diğer ülkelerinde gerçekleştirdiği büyüme oranlarının üzerinde bir oranda büyümeye devam etmektedir.  

Bu ortalama üzerinde büyümesinin bir nedeni de Çin’in İngiltere pazarında Pazar derinliğinin diğer pazarlara göre daha küçük boyutta olmasıdır, yani rakamsal bazı küçüktür, bu nedenle matematiksel olarak daha hızlı büyüyebilmektedir.

Aynı analizi Avro bazında yaptığımızda ise Türkiye tarafında düşürülen fiyatlar nedeniyle büyüme oranları çift çorap hesabına göre daha küçük olduğunu, Çin'in ise arttırdığı fiyatları nedeniyle daha büyük büyüme oranlarını gerçekleştirebildiği gözlemlenmektedir.

Türkiye ile Çin fiyat makası kapanıyor mu? sorusuna cevabımız evet olacaktır.  Türkiye İngiltere pazarında fiyat kırarken Çin ise fiyat arttırmaktadır. 

Aşağıdaki grafikte yılın başında %50’ler seviyesinde olan fiyat makasının yılın sonunda %10-20 aralığına kadar düştüğünü görebilirsiniz.

İngiltere pazarının talep ettiği çorapların fiyatları, aşağıdaki grafikte görebileceğiniz gibi, EU-25 ortalamasına göre %40-50 daha pahalı çoraplardan oluştuğu görülebilir. 

Bu husus bizim açımızdan özellikle çok önemlidir.  Çin’e çorap kotalarının kalktığı 2005 başından beri yaptığım analizlerde üzerine basa basa söylediğim İngiltere pazarında hemen görebildiğim bir gerçek vardı: İngiltere pazarı üst kalitede çoraplar istiyor ve bu pazara çorap satabilmek için Çin üreticileri iyi kaliteli çorap yapmak zorunda kalıyor ve bu kaliteyi ucuza üretemiyorlardı. Dolayısıyla Türkiye ile olan fiyat farkının diğer pazarlara göre çok daha dar olduğunu gözlemekteydim.

Bu nedenle İngiltere genelinde olduğu gibi Avrupa’nın Almanya gibi temel pazarlarındaki nihai tüketicilerin ucuz çoraplarla tatmin olmayacağını ve ilerleyen yıllarda daha kaliteli çorapları talep edeceğini, ve daha yüksek kaliteli çorapların fiyatlarının, İngiltere pazarında olduğu gibi, bizim fiyatlarımıza yaklaşacağını tahmin etmiştim. 

Umarım tüm Avrupa pazarları sürekli iyi kalite çorap talep etmeye devam ederler ve bizde Çin ile mücadele etmeye devam edebiliriz.

Avrupalı tüketici bir gün, daha ucuz çoraplara yönelmeye başlarsa, Türkiye’deki yüksek maliyet yapısıyla buradan ucuz çorap üretip Avrupa’ya satmamız çok kolay olmayabilir. 

İngiltere pazarının ithal ettiği çorap fiyatlarını, onların üçüncü pazarlara ihraç ettiği çorap fiyatlarına böldüğümüzde aşağıdaki gibi bir tablo görebiliriz:

İngiltere az da olsa kotalar kalktıktan sonra kar marjını biraz büyütmüşür.  Ancak bu artış Pazar geneliyle karşılaştırıldığında çok düşük oranda kalmıştır.  Bunun nedeni ise İngilterenin aşağıda detaylarını göreceğimiz gibi kendi ülkesinin tüketimi için çorap ithal etmesinden kaynaklanmaktadır. İngiltere iyi kalite çorabı alıp kendisi tüketiyor.  Yani alım satım oranı diğer ülkelere göre, örneğin Almanya pazarı gibi, çok yüksek değil.  Bu nedenle özellikle İrlanda pazarına ihracat yapan ingiltere bu pazarda Çin fiyat baskısı ile karşılaştığından ihracat fiyatlarını pek arttıramadığını sanıyorum.

İNGİLTERE İHRACAT PAZARI ANALİZİ

İngiltere 1995 yılından 2004 yılına kadar dengeli bir şekilde Almanya, Fransa, İspanya, Hollanda pazarlarına çorap ihracatı yapabiliyorken, 2004 sonrasında özellikle İrlanda pazarına yoğunlaşmaya başlamış.  Bunun nedeni Çin’in tüm bu pazarlara direkt olarak ve çok daha ucuz fiyatlarla çorap satabiliyor olmasıdır herhalde.  İrlanda pazarının yakınlığı nedeniyle bu pazara yoğunlaşması herhalde normal olsa gerek.

İngilterenin 1995 yılından başlayan süreçte daha az çorap ihracatı yapıyor olmasını aşağıdaki grafikte daha rahat görmekteyiz.

1995 yılında ithal ettiği (veya o dönemde kendi üretim yapıyor da olabilir) çorabın % 30-35’ini ihraç ederken bu oran son yıllarda %5 civarındadır ve gittikce daha artan oranda İrlanda üzerine yoğunlaşmaktadır.

Son olarak İngilterenin İrlanda’ya yaptığı ihracatı analiz edersek özellikle 2004 yılıyla başlayan süreçte İrlanda’ya yıllık 25 milyon çift çorap ihraç ettiği bunun da toplam ihracatının % 73’üne karşılık geldiğini aşağıdaki grafikten görmekteyiz.