|
Avrupa’ da Nisan
ayında bizi
Çin’den çok pazarın daralması etkilemiş
Mithat Aracı
Nisan ayı eurostat rakamlarına göre Avrupa pamuklu
soket çorap ihracat pazarında önemli oranda %9’luk bir daralma yaşanmış
(grafik 1). Bu daralma nedeniyle Nisan ayı EU25 pazaında hem çift
bazında hem Çin’de hem de Türkiye’de satış kaybı görülmekte ancak bizim
kaybımız Çin’e oranla biraz daha fazla gibi (grafik 2).
Burada cevabını bulamız gereken birinci soru acaba EU25
pazarı bu ölçüde daralmayı neden yaşamaktadır. Bu konuda değişik
yorumlar yapmak mümkün;
1- Avrupa ekonomisinde yaşanan olumsuzluklar nedeniyle tüketicilerin
alım gücü eski seviyelerinde değil bu da çorap talebini azaltıyor
olabilir.
2- 2005
başında kotalar kalkar kalkmaz yaz sezonu için Çin’den ucuz
fiyatlarla kotalar tekrar konulabilir korkusuyla önemli miktarda alınan çoraplardan bir kısmı stoklarda kalmış
olabilir. Bunların belkide bu yıl satışa sunulmuş olması, yani stok
eritilmesi çabaları nedeniyle geçici bir süre ithalatta azalma olmuş
olabilir.
3- Hemen kota sonrası dönemde Çin’in aşırı fiyat kırması nedeniyle
çorap pazarı olması gereken oranların üzerinde büyüme yaşamıştı. Bu
büyüme bu yıl Çin’in fiyat arttırması nedeniyle eski düzeylerine geliyor
olabilir. Bu nedenle geçen yılın yüksek seviyeleriyle yaptığımız
karşılaştırmalar bize bu yıl daralma işaretleri veriyor. Ancak bu belkide
EU 25 pazarında normal sürece dönüş olarak algılanmalı.
4- Bunların dışında hava şartları, dünya futbol şampiyonası için
para biriktirme (belki yeni plazma TV almak için diğer harcamaları
azaltmak gibi..) bilmediğimiz birçok etken pazarın daralması sonucunu
doğurmuş olabilir.
Burada sormamız gereken ikinci soru neden
Türkiye’nin payındaki düşmedir. Nisan ayında pazar daralmış da olsa,
Türkiye'nin yaşadığı daralma (%20) Çin’den çok daha daha büyük oranda gerçekleşmiş.
Rakamların detaylarına
baktığımızda Çin’i özellikle Almanya ve İtalya İngiltere ve az da olsa Fransa
pazarındaki pazarındaki Nisan ayında yaşadığı artış kurtarmış gibi
görünüyor (tablo 1 ve 2).
Türkiye ise İtalya pazarı dışında diğer tüm
ana pazarlarda kan kaybetmiş durumda (tablo 3 ve 4). Detayını önümüzdeki hafta
vereceğim ülke bazında analizlerden ilk bakışta görülen Türkiye’nin küçük de olsa
pazarın daralmasına ve talebin azalmasına rağmen fiyat arttırması etki
yapmış gibi görünüyor (grafik
7 ve 8). Türkiye fiyatını Mart ayındaki 0.46 avrodan Nisan ayında 0.48
avroya yükseltirken Çin fiyatını talepe azalmayla birlikte 0.28 avrodan
0.25 avroya düşürmüştür. Çin ile Türkiye fiyat paritesi Nisan
ayında %48'e çıkmıştır. Mart ayında bu oran %40 idi.
Türkiye hepimizin
hatırlayacağı gibi Nisan ayında YTL’nin avro karşısında 1.60 seviyelerinin
altına düşmesiyle, Avrupa'dan gelen taleplerdeki azalmaya ve
fabrikalarda duran makinalar olmasına rağmen,
fiyatlarında en küçük bir azaltmaya gidememekteydi.
Türkiye’nin Nisan
ayında azalan satışları daha kaliteki ve pahalı çoraplar olarak
yapıldıysa fiyatlar genelde yükselmiş gibi de görülüyor olabilir.
Bu durum, belli kalitenin altındaki çorap fiyatlarındaki düşmeyi belki
de saklıyor olabilir.
GRAFİK VE TABLOLAR
Grafik 1 – İthalat pazarının büyüme oranları
düşüşte
Nisan 2005’de kota
sonrası dönemde yaşanan en yüksek büyüme olan %44’lük büyümeyle
karşılaştırıldığında 2006 Nisan ayında da aynı oranlı büyüme doğal
olarak beklenemezdi. Dolayısıyla bu yılın büyümesi negatif
oranlarda. Büyüme gelecek aylarda muhtemelen artışa geçecek gibi....
Grafik 2- Hem Çin’in hemde Türkiye’nin çift
çorap satış miktarları düşüyor
Grafik 3 – Avrupa iç pazarının büyüme oranı,
ithalatında üzerinde daralma yaşıyor
Grafik 4 – Çift çorap bazında hem ithalat hem de
iç piyasa miktarları küçülmekte
Grafik 5 – Türkiye Nisan ayında geçen yılın Nisan
ayına göre %20 daralma yaşamış
Grafik 6 – Çin Nisan ayında geçen yıl Nisan’ına
göre yalnızca % 10 büyümüş
Grafik 7 – Türkiye EU 25 pazarı toplamında Nisan'da fiyat arttırırken Çin
fiyat kırmış
Grafik 8 – Nisan ayında EU 25 pazarı toplamında Çin/Türkiye fiyat
paritesi aleyhimize artmış
Grafik 9 – Nisan 2006 ayında Çin karşısında EU
25 pazarında küçük bir pazar kaybı yaşamışız
Tablo 1 – Çin özellikle Almanya, İngiltere ve
Slovakya pazarında büyümekte
Tablo 2 – Çin’in aylık büyüme hızları azalıyor
Tablo 3 – Türkiye Almanya ve İtalya pazarlarında
ilerliyor
Tablo 4 – Türkiye için İtalya hariç diğer tüm pazarlarda
büyüme Nisanda kalmamış
Tablo 5 – EU 25 pazarında Almanya ve İtalya başı
çekiyor
Tablo 6 - EU 25 pazarında İtalya haricinde diğer tüm pazarlar
Nisan 2006’da daralmış
|
