|
Mart 2006 itibarıyla Avrupa
Pamuklu Soket Çorap
Pazarı Dinamikleri – Bölüm 2
Mithat Aracı
Yazımın bu ikinci bölümünde İngiltere, Hollanda,
Fransa, İtalya ve EU-25 pamuklu soket çorap ithalat pazarının analizini
yapmaya devam edeceğim.
İNGİLTERE PAZARI
İngiltere ithalatında Türkiye ve Çin’in Pazar
paylarını grafik-1’de görmektesiniz. Bu grafiğe baktığımızda
Türkiye’nin İngiltere’de pazar payının tüm Avrupa ülkeleri arasındaki en
yüksek oranda bulunduğunu (%60-70 aralığı) görmekteyiz. Kota sonrası
dönemde İngiltere pazarını diğer tüm pazarlarla karşılaştırdığımızda ise
bu pazarda kota sonrası dönemde Çin’İn istilasını şimdilik en az hasarla
atlattığımız sonucunu çıkarabiliriz. Bu durumun çeşitli nedenleri
olabilir.
Tahmin edebildiğim nedenlerden biri grafik-2’de
görüleceği gibi Çin ile aramızdaki çok dar olan fiyat farkıdır. Biz yıl
boyunca fiyatlarımızda çok fazla oynama yapmazken Çin bu pazarda kış
sezonu geldiğinde fiyat arttırmakta yaz sezonunda ise fiyat
düşürmektedir.
İkinci neden olarak ise belki ,İngilterenin
sevdiği, çoğunluğu Türkiye’nin elinde bulunan çift silindirli olan
mekanik komet makina parkuru da diğer bir etken olarak sayılabilir.
Diğer bir etken ise çorapları kendi tüketimi için
alan (hatırlayın Almanya hem kendi içi tüketimi için alıyor hemde
aldığının yarısına yakınını diğer ülkelere ihraç ediyor) ve kaliteli
çoraba daha fazla para vermeye razı bir pazar olması olabilir.
Çin’in bu pazarda diğer ülkeler arasında en düşük pazar payına sahip
olması (yaklaşık %10-15 aralığı) ve bu ağırlığını kota sonrasında diğer
pazarlardaki gibi ciddi oranda arttıramaması gerçeğini daha derin
sorgulamamız gerekir diye düşünüyorum.
Grafik-1
Fiyatlara baktığımızda ise grafik-3’de göreceğiniz
gibi Türkiye kota sonrası dönemde fiyatlarını İngiltere pazarında yavaş
yavaş arttırmaktadır. Ancak yukarıda saydığım nedenlerden dolayı iyi
konumda olduğumuz bu pazar fiyat arttırımlarımızı daha ne kadar süre
kabul edebilir bekleyip göreceğiz. Bu arada geçen hafta yazdığım 1.
bölümden hatırlayacağınız gibi İngiltere pazarının Avrupa genelinde
küçük bir oranda pazar payı kaybettiğini hatırlamakta yarar var.
Grafik-2
Grafik-3
HOLLANDA PAZARI
Grafik-4’e baktığımızda kotalar kalkar kalkmaz
Hollanda’nın pamuklu soket pazarının Çin çoraplarının istilasına uğramış
olduğunu görebiliriz Çin’li çorap üreticileri bu pazarda kota sonrası
dönemde %45-64 pazar payına ulaşırken bizim payımız %50’lerden %15-30
aralğına düşmüştür. Yalnız son aylarda Türkiye Pazar payı hafif ölçüde
kıpırdasa da bu durumun bir trend haline gelmesi için bir süre hada bu
Pazar dinamiklerini incelememiz gerekecek.
Ancak geçen haftaki yazımızda söylediğimiz
Hollanda’nın EU-25 ithalat pastasından ciddi Pazar payı kaybetmesi nihai
tüketicilerin aşırı ucuz kalitesiz Çin çoraplarını kabul etmediği
tahminimizi kuvvetlendirmektedir. Ayrıca geçen yıl Hollandalı
alıcıların Çorapta kota konulabileceği olaslığına karşı pozisyon alıp
aşırı ölçüde Çin çorabı stoklamasının onların geçen senenin ilk üç
ayındaki ithalat rakamlarının normalden büyük olmasına neden olmuştu.
2006 yılının ilk üç ayında geçen seneye göre satışlarında düşme
nedeniyle daha az Çin çorabı almasından dolayı Hollanda EU-25 ithalat
pazarında ciddi kayıplar yaşamakta.
Grafik-4
Ancak fiyat trendlerine baktığımızda (grafik-5 ve
grafik-6 ) Çin’in bu pazarda kota sonrasında aşırı düşük olan
fiyatlarının gittikçe yükseldiğini ve Türkiye ile olan fiyat farkının
gittikçe kapandığını görmekteyiz. Bu trendler bize Türkiye’nin Hollanda
pazarında bir önceki paragrafta sorduğumuz pazar payını tekrar geri
almaya başlayıp başlamadığı sorumuza kismen cevap verebilecektir.
Grafik-5
Grafik-6
FRANSA PAZARI DİNAMİKLERİ
Fransa pazarında Çin kota sonrası dönemde diğer
ülke pazarlarında olduğu gibi ciddi fiyat kırarak Pazar payını Temmuz
2005 ayında %33 ile en yüksek noktaya ulaştırmıştır. Bu durum
muhtemelen Fransız alıcıların Çin çoraplarını denemesi süreci ile ilgili
idi.
Bu tarihe kadar Çin’in kazancı bire bir olmasa bile
büyük ölçüde Türkiye’nin kaybı ile sonuçlanmıştır. Türkiye bu dönemde
Pazar payını %50’li seviyelerden %30’lu seviyelere düşürmüştür. Ancak
grafik-7’de göreceğiniz gibi Temmuz 2005 tarihinden sonra Çin bu
pazarda konumunu koruyamamış ve hızlı bir Pazar payı kaybı süreci
yaşamaktadır. Aynı anda Türkiye’de bu pazarda kayıplarını geri
almaya başlamıştır. Sanırım bu durum Fransa’nın Holanda da olduğu gibi
düşük kaliteli çoraplarının satışında zorlanması nedeniyle olabilir. Bu
nedenle daha kaliteli Türk çoraplarına hızlı bir dönüş var gibi
görünüyor.
Grafik-7
Fiyat Trendlerine baktığımızda Çinli üreticilerinin
bu pazarda, genel trendlerinin aksine fiyat arttırmadığını şaşkınlıkla
görmekteyiz. Muhtemelen, İngiltere pazarında olduğu gibi, kaliteye
fiyattan çok önem veren Fransız pazarında bizim hiç de düşük olmayan
fiyatlarımıza rağmen, (bakınız grafik-9) satışlarımızda artış başlamış
olması, doğal oarak Çin’li üreticilerin fiyatlarının artmasını
engellemektedir.
Grafik-8
Grafik-9
İTALYA PAZAR DİNAMİKLERİ
İtalya pazarında Çin diğer tüm EU pazarlarında
olduğu gibi kota sonrası ani fiyat kırımlarıyla ciddi pazar payları
kazanmıştır. Kasım 2005 ayında %52 ile zirve yapan Çin Pazar payı bu
tarihten sonra ciddi bir azalışa geçmiştir.
Türkiye bu pazarda %30-35 aralığında olan pazar
payını 2005 yılının son aylarında %20-23 aralığına düşürse de 2006
yılının ilk üç ayında hızlı bir şekilde eski seviyelerinin de üzerine
çıkmaktadır. Grafik 10’a baktığınızda Türkiye’nin pazar kazancı direk
olarak Çin’in kaybı olarak yansımaktadır. Ayrıca görünen o ki İtalyan
pazarı gittikçe ithalata daha çok bağımlı hale gelmektedir.
Grafik-10
İthalat fiyatlarının diğer pazarlara göre düşük
seyrettiği ve satışın fiyata çok bağlı olduğu bu pazarda bizim
fiyatlarımız arttığında pazarı Çin’e kaptırmaktayız. Ancak son
aylarda Çin ile karşılaştırıldığında iyileşen fiyatlarımız (bakınız
grafik-11) ve İtalyanların İthalata daha fazla bağımlı hale gelmeleri
nedeniyle bizim pazar payımız kota öncesi seviyelerin de üzerine çıkmış
gibi görünüyor. Muhtemelen önümüzdeki dönemde de bu pazarda fiyat
kavgası devam edecek gibi.
Grafik-11
Grafik-12
EU-25 PAZARI İTHALAT PAZARI
DİNAMİKLERİ
Grafik-13’de Avrupa 25 pazarına genel olarak
baktığımızda kotalar kalmadan önde %50-60 aralığında olan Pazar
payımızın %40-50 bandına düştüğünü görmekteyiz. Bu dönemde %0-5 olan
Çin’in pazar payı ise %25-35 bandına yükselmiş. Yani bizim küçük
pazar payı kaybımızın yanında diğer ülkeler ciddi Pazar payı kaybı
yaşamış. Önümüzdeki dönemde Çin’in pazar payı azalmaya
başladığında bu boşluğu şimdiden Çin ile aramızdaki rekabete dayanamayıp
devre dışı kalan diğer ülkelerin doldurması artık mümkün olamayacak
gibi görünüyor. Bu durum gerçekleşmeye başladığında Türkiye
eskisinden de daha yüksek pazar payına bu yüzden ulaşabilir mi? Neden
olmasın...
Grafik-13’de son aylardaki trendlere baktığımızda
kotalar kalkar kalkmaz pazar payımızda yaşadığımız düşüş sanki yerini
yükselişe bırakmış gibi görünüyor. Nedenlerini bir çok defalar
söylediğimiz, Çin kalitesinin denenip yeterince beğenilmemesi, hemen
kota sonrasında Çin çorap fiyatlarındaki ani azalmanın yerini sonradan
yükselişe bırakması ve bizim fiyatlarımızla karşılaştırıldığında
aramızdaki farkın göreceli olarak azalmaya başlaması, bizim talebe
hızlı, kaliteli ve eskisine göre daha ucuz olarak cevap verebilmemiz,
bunların yanında alıcılara Çin’in tersine kredi açabilmemiz, her tür
çorabı yapabilecek makina alt yapsına sahip olmamız vs. gibi etkenler
bizim doğal olarak Çin ile rekabette, diğer bir çok ülke havlu atarken,
ayakta kalabilmemizi sağladı.
Bu aşamadan sonra pazar payımızda artışların
başlaması mümkün mü? Ben buna evet diyorum. Kısa süredir yaşamaya
başladığımız Türk Lirasının hızlı değer yitirme sürecine girmesi de bize
önemli destek verecek gibi..ancak içimden gelen sesi rakamlarla
ispatlayabilmem için önümüzdeki ayların verilerinin yayınlanmasını
beklememiz gerekecek.....
Grafik-13
Grafik-14
Grafik-15
Grafik-16'ya baktığımızda milyon çift çorap bazında Türkiye'nin
kotalar kalkmadan önceki döneme doğru hızla dönmekte olduğunu
görmekteyiz. Çin ise satışlarını daha fazla arttırmakta güçlük
çekiyor gibi görünüyor.
Grafik-16
Kota sonrası dönemde %4000'ler mertebesinde büyüme
oranları yaşayan Çin pamuklu soket çorap satışlarının,
grafik-17'ye baktığımızda net olarak artık aynı hızda devam etmediğini
görmekteyiz. Şubat ve Mart 2006 aylarındaki artış Şubat ve Mart 2005
aylarıyla karşılaştırıldığında artış oranlarının sırasıyla %26 ve %45'e
düştüğü görülmektedir.
Grafik-17
Türkiye ise, grafik-18'de görebileceğiniz gibi,
2005 yılının son aylarında 2004 yılının aynı aylarına göre
karşılaştırıldığında fiyatlarını yükseltmesi dolayısıyla yaşadığı
negatif oranlı büyümeler yerini, fiyatlarını tekrar azaltması
dolayısıyla az da olsa büyümeye bırakmış gibi görünüyor.
Grafik-18
|
